R.G  13

05.02.2002

 

                            KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

                                        BANKALAR YASASI

                                        (39/2001 Sayılı Yasa)

                                  Madde 34 (3) Altında Tebliğ

 

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası, 39/2001 Sayılı Bankalar Yasasının 34(3)

Maddesinin kendisine verdiği yetkiyi kullanarak işbu tebliğ ile bankalarda bağımsız denetim

yapacak kuruluşlara ilişkin usul ve esasları tespit eder.

 

 

Kısa        1- Bu tebliğ, “Bankalarda Bağımsız Denetim Yapacak Kuruluşlara İlişkin Esaslar

İsim              Hakkında Tebliğ” olarak isimlendirilir.

 

 

Amaç ve  2- Bu tebliğin amacı, bankaların 39/2001 sayılı Bankalar Yasası’nın 34 (3)’üncü

Kapsam       maddesi gereğince, bir sureti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez

                     Bankası’na  verilecek olan denetim raporunu hazırlayabilecek ve bunların

                     yayımlanacak bilanço ile kâr ve zarar cetvellerini onaylayabilecek bağımsız

                     denetim kuruluşlarının yetkilendirilmeleri, faaliyetleri ve yetkilerinin kaldırılmasına

                     ilişkin esasları düzenlemektir.

 

 

Tesfir       3- Bu tebliğde metin başka türlü gerektirmedikçe;

                       Bakanlık: Maliye işleriyle görevli Bakanlığı,

                       Banka:  Şirketler  Yasası ve Bankalar Yasası altında kurulan bankalar ile yabancı bankaların

                                     KKTC’de açılan şubeleri veya başka yasalar altında kurulmuş  olsa dahi Bankalar

                                     Yasası altında Bankacılık Lisansı alarak faaliyet gösteren kuruluşları,

                        Merkez Bankası: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını,

                        Kuruluş: Bağımsız Denetim Kuruluşunu, anlatır.

 

 

Yetkilen-    4- (1) Kuruluşların,

dirilecek          a) Fasıl 116 Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası tahdinde

Kuruluş-              Kollektif şirket şeklinde kurulmuş olması,

ların ve            b) Ortaklık Sözleşmesinin ilgili mevzuata aykırı olmaması,

Ortakla-         (2) Kuruluş ortaklarının,

Bunların          a) Bakanlıktan halka açık şirketlerde bağımsız denetim yapma yetkisini almış olması,

Nitelik-            b) Birden fazla bağımsız denetim kuruluşunda ortaklığının bulunmaması,

leri                    c) Bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi iptal edilmiş olan kuruluşlarda

                             ortak sıfatıyla yer almamış olması, şarttır.

 

 

Başvuru    5- Yetki almak için Merkez Bankası’na yapılacak başvuruya;

Sırasında       a) Kollektif şirketin Tescil Belgesi ve Ortaklık Onay Belgesi,

Verilecek      b) Kollektif şirketin kuruluşunu takiben meydana gelen tüm değişikliklerle ilgili

Bilgi ve              Değişiklik Onay Belgesi,

Belgeler        c) Yurtdışında bir bağımsız denetim şirketi ile hukuki bağlantının bulunması

                          durumunda, ilgili yurtdışı şirket ile yapılan sözleşmelerin yetkili imzalar

                           tarafından tasdikli kopyası,

                       d) Ortakların, Bakanlıktan bağımsız denetim yapma yetkisini almış olduğunu gösterir belge,

                       e) Ortakların ayrıntılı özgeçmişleri,

                        f) Ortakların bu tebliğin 7.nci maddesinde belirtilen iş tecrübelerinin tevsikini

                            sağlayan belgeler, eklenir.  

                         

 

Yetkilen-   6- Bu Tebliğin  4.üncü maddesinde belirtilen koşulları taşıyan ve 5. inci

dirme         maddesinde belirtilen belgeleri tamamlayan kuruluşlardan, Merkez Bankası’nca,,

                   yapılacak değerlendirmeler sonucunda durumu uygun bulunanlara bankalarda bağımsız

                   denetim yapma yetkisi verilir.

 

                   Bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi  alan

                   kuruluşların listesi Merkez Bankası tarafından bankalara duyurulur.

                   Kuruluşlar, ortakları ile ortaklık sözleşmesinde meydana gelen değişiklikleri,

                   bir ay içinde Merkez Bankasına bildirmekle yükümlüdürler.

   

 

 

Faaliyet    7- Bankalardaki çalışmaların, bizzat kuruluşların, fiilen denetim işlerinde en az 5 yıl

Esasları    çalışmış ortaklarından birinin başkanlığında, kuruluşda istihdam edilen

                  ve muhasebe veya maliye veya işletme konularında bir yüksek öğretim kurumundan

                  mezun olan kişiler  tarafından yapılması gereklidir. Bankaların bilançoları,

                  kâr ve zarar cetvelleri ile denetim raporlarının çalışmalara başkanlık eden ortak

                  tarafından isim ve ünvan belirtilmek ve mühür kullanılmak suretiyle imzalanması

                  ve onaylanması şarttır.

 

                  Bankaların yıllık bilançoları ile kâr ve zarar cetvellerinin onaylanması ve denetim raporu

                 düzenlenmesi aynı bağımsız denetim kuruluşunca yapılır. Kuruluşlar bu Tebliğin

                 11. inci maddesi çerçevesinde hazırlayacakları denetim raporlarını yıl sonunu takip

                 eden dört ay içinde tamamlamak ve birer nüshasını, Merkez Bankasına ve ilgili

                 bankaya vermek zorundadır.

 

 

 

Bankalar- 8- Bankalar, her yılın Kasım ayı sonuna kadar o yıl için denetim yaptıracakları

ın               kuruluşun adını Merkez Bankasına bildirir.

Yükümlü-

lükleri       Bankalar, bir örneği Merkez Bankasına tevdi edilen raporda yer alan, onaylanmış

                  bilançoları ile kâr ve zarar cetvellerini 39/2001 sayılı Bankalar Yasasının 32’nci

                  maddesine göre yayımlamak zorundadır.

 

                  Bankalar sözleşme süresi içinde denetim yaptırdıkları kuruluşu değiştirmek istediklerinde,

                  durumu gerekçesiyle birlikte Merkez Bankasına bildirmek ve onayını almak zorundadırlar.  

                 

 

Bankalarla 9- Kuruluşlar ve bu kuruluşlarda her ne ad altında olursa olsun görev yapanlar ile

Kuruluş-     ortakları, denetledikleri bankalarda yönetim ve danışmanlık işleriyle iştigal edemez

ların            ve bu bankalarla doğrudan ve dolaylı nakdi ve gayrinakdi kredi ilişkisine giremezler. Bu

İlişkileri      kişiler, denetledikleri bankaların defterlerini tutamaz, bilanço ile kâr ve zarar tablolarını

                    düzenleyemezler.

   

 

Yetkinin    10-(1) Bu Tebliğin hükümlerine aykırı hareket ettikleri tespit edilen kuruluşlara

İptali               Merkez Bankasınca uygun bir süre verilerek aykırılıkların giderilmesi

                        istenebilir. Aşağıdaki koşulların bir veya birkaçının varlığı halinde Merkez Bankası,

                        kuruluşun bankalarda denetim yapma yetkisini geçici veya süresiz

                        olarak iptal edebilir.

 

                       a) Verilen süre içinde aykırılıkların giderilmemesi.

                       b) Bankanın gerçek durumunu yansıtmayan rapor düzenlenmesi.

                       c) Merkez Bankasınca uyarı konusu yapılan hususların tekrar edilmesi.

                       d) İki hesap döneminden daha uzun bir süre bankalarda bağımsız

                           denetim yapılmaması.

 

                      (2) Kuruluşun ortaklık yapısı ile ortaklık sözleşmesinde meydana gelen değişikliklerin

                      bu Tebliğin 4.üncü maddesinde belirtilen şartların bir ya da birkaçının sağlanamaması

                      sonucunu doğurması halinde kuruluşun denetim yetkisi iptal edilir. Bu husus Merkez

                      Bankasınca bankalara duyurulur.

 

                      (3) Yetkileri sürekli veya geçici olarak iptal edilen kuruluşların

                      ünvanları yetki iptali gerekçesi ile birlikte  bankalara ve Bakanlığa, Merkez

                      Bankasınca iletilir.

 

 

Denetim    11- Kuruluşlar tarafından hazırlanacak denetim raporları vergi mevzuatına göre

Raporlarına     çıkarılan Tebliğ ve ilgili diğer mevzuatta yer alan denetimle ilgili çalışma

İlişkin              usûl ve esasları dikkate alınmak suretiyle aşağıdaki esaslara göre düzenlenir.

Esaslar

                        a) Kuruluşlar, Merkez Bankası’na gönderilen denetim raporlarında

                            açıkladıkları görüşlerden başka görüşleri içeren denetim raporları düzenleyemezler.

                        b) Denetim raporunun ilk bölümünde, denetçi görüşleri raporun ilgili bölümlerine atıfta

                            bulunulmak suretiyle özet halinde yer alır.

                        c) Denetim raporunda, incelenen dönemden önceki yıla ait veriler cari yılın verileri ile

                            karşılaştırmalı olarak gösterilir.

                        d) (f) veya (g) fıkralarında belirtilen muhasebe standartlarına uymayan işlemlerin

                             bankanın mali tabloları üzerindeki etkisi açıkça belirtilir.

                        e) Muhasebe politikalarındaki bir önceki yıla göre değişiklik yapılmış ise değişiklik

                            ile birlikte bu değişikliğin bankanın mali tabloları üzerindeki etkisi belirtilir.

                        f) Denetim raporunun ekinde bilanço ile kâr ve zarar cetvelleri yer alır.

                           Kuruluşlarca, bankaların bilançoları ile kâr ve zarar cetvellerinin anılan Yasanın 29(3)’üncü

                           maddesi hükmüne dayanılarak belirlenen tek düzen hesap planı, tek tip

                           bilanço, kâr ve zarar cetveli ve dipnotları ile bunların uygulanmasına ilişkin

                           izahname ile muhasebe ve değerleme esaslarına, aynı Yasanın

                           29 (1), (2) ve (4) fıkraları ile 30 ve 33’üncü madde hükümlerine uygunluğu

                           bu tebliğ ekinde yer alan örneklere uygun olarak olumlu, olumsuz, şartlı veya

                           çekimser görüş belirtilmek suretiyle onaylanır.

                        g) Merkez Bankası veya banka tarafından talep edilmesi halinde kuruluş,

                            uluslararası muhasebe standartlarına veya yabancı bir ülkenin muhasebe

                            standartlarına uygunluk denetimi yapabilir. Bu durumda, denetimin hangi

                            standarta uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilmek suretiyle ayrı bir rapor düzenlenir.

 

 

Denetim    12- Kuruluş tarafından bu Tebliğin 11. inci maddesinde belirlenen esaslar

Raporlarının   çerçevesinde hazırlanacak rapor aşağıda belirtilen bölümleri içerir;

İçeriği

                       (A) Banka hakkında genel bilgiler: 

                            a) Bankanın hukuki yapısı,

                            b) Sermaye yapısı, %10 ve üzeri hisse oranına sahip olan hissedarlar, bunların

                                payları ve varsa bu hususlarda yıl içindeki değişiklikler,

                            c) Yönetim organları, üst düzey yöneticiler ile denetçiler ve varsa bunlarda

                                 meydana gelen değişiklikler,

                            d) Banka yöneticileri ile denetçilerinin nitelikleri,

                            e) Denetlenen bilanço döneminden sonra bankanın durumunu etkileyebilecek önemli

                               değişiklik ve gelişmelere de yer verilmek suretiyle bankanın faaliyetleri ile faaliyet sonuçlarını

                                 içeren özet bilgi,

                            f) Bankanın iç kontrol sisteminin güvenirliliğine dair banka yönetiminin beyanı ve denetim

                               sonucu bu konuda oluşan görüş.  

 

                        (B) Bu Tebliğin 11. inci maddesinin (f) bendinde belirlenen veya anılan

                              maddenin (g) bendine istinaden talep edilecek raporun dayandığı muhasebe

                              standartları çerçevesinde ana ve önemli alt hesapların herbiri ayrı ayrı belirtilmek

                              ve detaylı bir şekilde incelenmek suretiyle ulaşılan banka hesaplarının sözkonusu

                              standartlara uygunluğuna ilişkin görüş.

 

 

Ek             13- Merkez Bankası, 12.’inci maddede içeriği belirlenen raporlarla ilgili olarak, rapor

İnceleme   tespitleri bakımından gerekli görülmesi halinde, aynı madde çerçevesinde aynı

                  veya farklı bir kuruluştan, ek inceleme yapılmasını ve ek rapor tanzim

                  edilmesini isteyebilir. Bu durumda, masraflar denetlenen banka tarafından karşılanır.

 

 

Bilgi ve     14- Bankalar, denetleme sırasında kuruluşlarca gerekli görülen belgeleri bu kuruluşa

Belge        vermekle yükümlüdür. Aksi takdirde, durum kuruluş tarafından Merkez Bankasına

Verme       bildirilir.

 

 

 

Olağanüs-   15- Kuruluş, denetleme sırasında bankanın kayıt dışında bıraktığı veya usulüne

tü                 uygun olarak muhasebeleştirmediği veya benzeri hususların bankanın durumunu önemli

Durumlar-    bir şekilde etkileyeceğini tespit ettiği takdirde, raporun tamamlanmasını

da Bildirme  beklemeksizin, durumu derhal Merkez Bankasına bildirmekle yükümlüdür.

    

 

Gizlilik        16- Kuruluşlar ve bunların ortakları ve mensupları görevleri sırasında elde

                     ettikleri bilgileri, Merkez Bankası dışında hiçbir yere veremez ve açıklayamazlar

                     ve herhangi bir surette doğrudan veya dolaylı olarak kendi çıkarları için kullanamazlar.

 

 

Kuruluş-     17- Merkez Bankası, kuruluşlarla, düzenlemiş oldukları denetim raporları ile ilgili

larla             yılda en az bir defa toplantı yapar.

Toplantı

 

 

Yürürlüğe    18- Bu Tebliğ Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Giriş

 

 

 

 

 

 

EK: 1

………………Bankası Ltd.’in 31/12/20.. tarihi itibariyle düzenlenmiş bilançosu

(1/1/20.. – 31/12/20.. dönemine ait kâr ve zarar tablosu) 39/2001 sayılı Bankalar Yasasının

34(3)’üncü maddesi hükümlerine göre incelenmiş ve anılan Yasanın 29(3)’üncü maddesi

hükmüne dayanılarak belirlenen tek düzen hesap planı, tek tip bilanço ve kâr ve

zarar cetveli ve dipnotları ile bunların uygulanmasına ilişkin izahname ile muhasebe

ve değerleme esaslarına, aynı Yasanın 30’uncu maddesi hükmüne ve banka kayıtlarına

uygun bulunmuştur.

 

Sorumlu Ortak

İmza

Mühür

Ad, Soyad

 

Bağımsız Denetim Kuruluşu

İmza                            İmza

Ad, Soyad                   Ad, Soyad

Unvan                          Unvan

 

 

 

 

EK: 2

……………………Bankası Ltd.’in 31/12/20.. tarihi itibariyle düzenlenmiş bilançosu

(1/1/20.. – 31/12/20.. dönemine ait kâr ve zarar tablosu) 39/2001 sayılı Bankalar Yasasının

34(3)’üncü maddesi hükümlerine göre incelenmiş;

……………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………… hususları

dışındaki uygulamalar anılan Yasanın 29(3)’üncü maddesi hükmüne dayanılarak belirlenen

tek düzen hesap planı, tek tip bilanço ve kâr ve zarar cetveli ve dipnotları ile bunların

uygulanmasına ilişkin izahname ile muhasebe ve değerleme esaslarına ve aynı Yasanın

30’uncu maddesi hükmüne ve banka kayıtlarına uygun bulunmuştur.

 

 

Sorumlu Ortak

İmza

Mühür

Ad, Soyad

 

Bağımsız Denetim Kuruluşu

İmza                           İmza

Ad, Soyad                   Ad, Soyad

Unvan                          Unvan

 

 

 

 

EK: 3

……………………..........Bankası Ltd.’in 31/12/20.. tarihi itibariyle düzenlenmiş bilançosu

( 1/1/20.. – 31/12/20.. dönemine ait kâr ve zarar tablosu) * (banka kayıtlarına uygun olmakla

birlikte banka kayıtları) 39/2001 sayılı Bankalar Yasasının 34(3)’üncü maddesi hükümlerine

göre incelenmiş ve anılan Yasanın 29(3)’üncü maddesi hükmüne dayanılarak belirlenen tek

düzen hesap planı, tek tip bilanço ve kâr ve zarar cetveli ve dipnotları ile bunların

uygulanmasına ilişkin izahname ile muhasebe ve değerleme esaslarına ve aynı Yasanın

30’uncu maddesi hükmüne *(ve banka kayıtlarına) uygun bulunmamıştır.

 

 

Sorumlu Ortak

İmza

Mühür

Ad, Soyad

 

 

Bağımsız Denetim Kuruluşu

İmza                            İmza

Ad, Soyad                   Ad, Soyad

Unvan                          Unvan

 

 * Bankanın durumuna göre parantez içindeki ifadelerden birine yer verilir

 

 

 

 

 

EK: 4

………………...... Bankası Ltd.’in 31/12/20.. tarihi itibariyle düzenlenmiş bilançosu

(1/1/20.. – 31/12/20.. dönemine ait kâr ve zarar tablosu) 39/2001 sayılı Bankalar

Yasasının 29(3), 29(4), 30, 32, 33 ve 34(3)’üncü maddesi hükümlerine göre incelenmiş

ve üzerinde görüş oluşturulamamıştır.

 

 

Sorumlu Ortak

İmza

Mühür

Ad, Soyad

 

 

Bağımsız Denetim Kuruluşu

İmza                            İmza

Ad, Soyad                   Ad, Soyad

Unvan                          Unvan