R.G. 67

20 Haziran 2002

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

BANKALAR YASASI

(39/2001 Sayılı Yasa)

Madde 23(2)B, (2)Ç ve (5) Altında Tebliğ

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası, 39/2001 sayılı Bankalar Yasası’nın, 23. maddesinin (2)B, (2)Ç ve (5) ‘inci fıkralarının, kendisine verdiği yetkiyi kullanarak, işbu tebliğ ile aşağıdaki hususları tespit eder.

Kısa İsim 1- Bu tebliğ “Kredilerle ilgili esas ve usuller “ tebliği olarak isimlendirilir.

Tefsir 2- Bu tebliğde metin başka türlü gerektirmedikçe;

“Yasa”; 39/2001 Sayılı Bankalar Yasasını,

“Merkez Bankası” ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını,

“Bakanlık”;Maliye İşleriyle görevli bakanlığı,

anlatır.

Kapsam 3- Bu tebliğ, 39/2001 sayılı Bankalar Yasası altında faaliyet gösteren ve bu Yasanın

23.maddesi altında kredi kullandıran bankaları kapsar.

Amaç 4- Bu tebliğ Yasa’nın 23.maddesinde belirtilen büyük kredilerin, Merkez Bankası’na

bildirimi, gayrinakdi kredilerin dikkate alınma oranları ile hesap durumu belgesi

alınması esas ve usullerini saptamayı amaçlamaktadır.

Büyük Kredilerin Merkez Bankasına bildirilmesine ilişkin usul ve esaslar

Büyük 5- Büyük Krediler, yasanın 23 (2) (B) maddesinde belirtilen, bir gerçek veya tüzel kişiye, Krediler banka özkaynağının %10 (Yüzde On)’u veya banka toplam mevduatlarının %2

(Yüzde İki)’sinden, hangisi daha fazla ise, fevkinde verilen kredilerdir.

6- Yasanın 23 (2) (B) maddesi uyarınca, büyük kredilerin toplamı, banka özkaynağının

on katını aşamaz.

Grup 7- Yasanın 23 (3) (A) ve (B) fıkralarında yer alan ve dolaylı kredi ilişkisi kapsamında

kredileri değerlendirilen krediler, bir gerçek veya tüzel kişiye kullandırılmış kredi olarak

addedilir. Bunların büyük kredi kapsamına girenleri ‘grup’ ismi altında bildirime

tabidir.

Devlet 8- Bankalar tarafından kullandırılan ve Yasanın 23(2)C maddesinde yer alan devlet kefaletine kefaletine haiz kredilerin toplamı bildirime tabidir.

haiz krediler

Gayrinakdi 9- Büyük kredilerin bildiriminde, gayrinakdi krediler, bu tebliğde yer alan dikkate

Krediler alınma oranlarına göre değerlendirilerek bildirilir.

Bildirim 10- Bankaların kullandırdığı ve büyük kredi kapsamına giren krediler , bu tebliğin ekinde

şekli (Ek.I ) yer alan tablo formatında ve her ay sonu itibariyle, en geç müteakip ayın onuna

kadar, Risk Merkezi’ne yapılacak bildirimlere ilave olarak Merkez Bankasına gönderilir.

Gayrinakdi Krediler Ve İşlemlerin Dikkate Alınma Oran, Esas Ve Usulleri

Oranlar 11-Yasanın 23(2)Ç maddesine göre gayrinakdi krediler,kredi sınırlarının

uygulanmasında;

1-a- Nakit bloke karşılığı olanlar %0 (yüzde sıfır) oranında,

b- Nakit temini amacıyla verilen teminat ve garantiler %100 (yüzde yüz) oranında,

c- KKTC’de faaliyette bulunan bankalarca ihraç olunan veya ödenmesi

garanti edilen menkul kıymetler karşılığında veya KKTC’de bulunan bankaların mukabil

kefaletlerine , dayanılarak verilen ve (b) bendi kapsamına girmeyen gayri nakdi

krediler %25( yüzde yirmibeş ) oranında,

d- Diğer gayrinakdi krediler %50 (yüzde elli) oranında,

2- Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmelerde, karşı taraftan

olan alacak tutarı, sözleşmenin cinsine ve anlaşmanın başlangıç vadesine göre aşağıda

yer alan tabloda belirtilen krediye dönüştürme oranlarında,

BAŞLANGIÇ VADESİ	Faiz Oranına İlişkin	Döviz Kuruna ve Altına
(Sözleşme Üzerindeki Vade)	Sözleşmeler	İlişkin Sözleşmeler
İki Haftaya Kadar Vadeli	% 0	% 0
Bir Yıl ve Daha Az Vadeli	% 0,5	% 2
Bir Yıldan İki Yıla Kadar	% 1	% 5
İki Yıldan Sonraki Her İlave Yıl İçin	% 1	% 3

dikkate alınır.

Yabancı 12- Yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri, merkez bankaları ve kredi kurumları ile ilgili

ülkeler gayrinakdi kredilerin dikkate alınma oranları; (Bu tebliğ ekinde, EkII’de yer alan tasnife

için göre)

kredi

değerliliğine 1-a-Avrupa Merkez Bankasına, OECD ülkelerinin merkezi yönetimleri ile merkez

göre bankalarına açılacak gayrinakdi krediler veya sözü edilen kuruluşlarca ihraç edilen

tespit menkul kıymetler veya bunlarca verilen diğer garantiler karşılığında, kullandırılacak

edilen gayrinakdi krediler %0 ( yüzde sıfır) oranında,

oranlar

b-i Birinci sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarına haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi

yönetimleri ve merkez bankalarına açılacak gayrinakdi krediler ile sözü edilen

kuruluşlarca ihraç edilen menkul kıymetler veya bunlarca verilen diğer garantiler

karşılığında kullandırılacak gayrinakdi krediler,

ii-“Çoktaraflı Banka ve Mali Kurumlar”dan birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi

notlarına haiz olanlarca verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak gayrinakdi

krediler ile merkezleri OECD ülkelerinde bulunan ve birinci sınıf olarak tasnif edilen

kredi notlarına haiz olanlara kullandırılacak gayrinakdi krediler ve bu kuruluşlarca

verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak gayrinakdi krediler,

%20 (yüzde yirmi) oranında,

12(2)- 12(1) maddesi dışında kalan ve karşılığı banka nezdinde nakit bloke olanlar

dışındaki gayrinakdi krediler, %100( yüzde yüz) oranında,

dikkate alınır.

Kredi 13- Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarınca verilen notların düşürülmesi

derecesinin veya geri çekilmesi nedeniyle, kredi sınırlarında aşım ortaya çıkması ve aşımın vadesiz

düşürülmesi kredi kullandırımlarının geri çekilmesi ile giderilememesi halinde,

halinde gayrinakdi krediler, ilave hiçbir kullandırımda veya vade yenilemesinde bulunulmaması

kaydıyla, menkul kıymet, mevduat ve diğer kredi hesaplarının vadeleri sonuna kadar

idame ettirilebilir.

Bankaların 14- Bankalar bu madde hükümlerinden yararlanan işlemleri ile ilgili sıhhatleri

belge hususunda şüphe bulunmayan her türlü bilgi ve belgeyi temin, takip ve muhafaza ile

temini yükümlüdürler. İşlemlerinin bu maddede belirlenen imtiyazlı oranlardan yararlanmaya

mükellefiyeti ehil olduğunu ispatlama mükellefiyeti bankalara aittir.

Hesap Durumu belgesi

Hesap 15- Yasanın 23(5) maddesine göre, bankaların açacakları krediler ile verecekleri

durumu kefalet ve teminatlar için, aşağıda sayılan işlemler hariç, hesap durumu belgesi almaları

belgesi zorunludur.

istenmeyecek

işlemler a- ABD$ 30.000.- veya muadili diğer döviz ve Türk Lirası’nı geçmeyen işlemler,

b- Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri hariç

olmak üzere, genel ve katma bütçeli daireler, bunlara bağlı kuruluşlar ve mahalli idareler

ile yapılan ve devlet kefaletine haiz olan işlemler,

c-Yabancı ülkelerin merkezi idareleri, merkez bankaları veya bu kuruluşlarca çıkarılan

veya ödemesi garanti edilen bono ve tahviller karşılığı yapılan işlemler,

d- Nakit, mevduat, altın rehini karşılığı krediler.

e- Devlet tarafından çıkarılan, ya da ödenmesi garanti edilen bono ve tahviller karşılığı

yapılan işlemler,

f- KKTC Merkez Bankası ile, yada bu banka nezdindeki piyasalarda yapılan işlemler,

g- Yurtiçi bankaların kendi aralarındaki vadesiz veya vadesi bir ayı aşmayan işlemler ile

bu bankaların mukabil kefaletine dayanılarak verilecek teminat ve garantiler.

h-Teşkilatlanmış borsalardan alınan veya alacaklardan dolayı elde edilen hisse senetleri,

ı- Yasa’nın 23. maddesinin,kredilerin dikkate alınma oranlarına ilişkin (2) ve (3)

numaralı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, OECD örgütü üyesi ülkelerin Merkez

Bankaları, kredi kurumları, ve asgari birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarına haiz

olanlar ile yapılan işlemler ve bunların çıkardığı yada ödenmesi garanti edilen bono

tahvil ve diğer garantiler karşılığı yapılan işlemler,

Hesap 16- 15. madde dışında kalan kredi işlemleri için, kredilerin kullanıldığı sürece her

durumu yıl hesap dönemini izleyen altı ay içinde hesap durumu belgesi alınır.

belgesi

alınma

dönemi

A-Hesap Durumu Olarak Kabul Edilecek Belgeler

Bilanço 17- Bankalar, açacakları krediler ve verecekleri kefalet ve teminatlar için,

ve K/Z

cetvelleri (1)a- Banka ve kredi kurumları, sigorta şirketleri ve diğer mali kurumlar ile kamu

kuruluşlarının tabi oldukları özel mevzuat veya muhasebe sistemleri uyarınca

düzenleyecekleri dipnotlarını da içeren bilanço ve kar/zarar cetvelleri ile bunlara ek mali

tabloları,

b- KKTC‘de yerleşik kişilerin, Bakanlığın, Vergi Usul Yasası çerçevesinde yapılan

düzenlemelerle getirilen “Tekdüzen Muhasebe Sistemi“ uyarınca, yurt dışında yerleşik

kişilerin ise tabi oldukları yabancı mevzuat uyarınca düzenleyecekleri uluslararası

standartlara uygun dipnotlarını da içeren bilanço ve kar/zarar cetvelleri ile bunlara ek

mali tabloları, (EK.III) ‘de yer alan örneğe uygun düzenlenecek tanıtıcı bilgiler formu

ile birlikte hesap durum belgesi olarak kabul ederler.

c- Ticari kredi niteliği taşımayan işlemler için gerçek kişilerden (Ek.IV)‘de yer alan

örneğe uygun olarak alınacak hesap durumu belgesinin ekinde kişinin kimliği ve gelirini

gösterir belgeler alınır.

(2)a- KKTC’de yerleşik kişilerden alınacak hesap durum belgelerinin, yetkili ve sorumlu

şahıslarca imza edilmiş olması, ayrıca Yasanın 23. maddesinin, kredilerin dikkate alınma

oranlarına ilişkin (2) ve (3)’üncü fıkraları dikkate alınarak yapılacak hesaplamalara göre

banka nezdindeki toplam kredi riskleri yüzbin ABD Dolarını aşan yurtdışında yerleşik

kişilerden, kredi notları bu tebliğ ekinde (Ek:.II) asgari birinci sınıf olarak tasnif

edilenlerden daha düşük olanlardan alınacak mali tabloların, ilgili ülkelerin mevzuatına

göre yetkilendirilen veya uluslararası düzeyde faaliyet gösteren bağımsız denetim

firmalarınca onaylanmış olması şarttır.

b-Bağımsız denetim raporlarının, kredi ilişkisinin devam ettiği sürece, her yıl, hesap

dönemini izleyen altı ay içinde alınmasına devam olunur.

B- Hesap Durumu Belgelerinin Denetlenmesi

Denetim 18- Sermayesinin yarısından fazlasına genel ve katma bütçeli dairelerin ve

kamu iktisadi teşebbüslerinin, sahip olduğu kurum ve ortaklıklar ile bankalar dışında

kalan, müşterilere açılacak krediler ve verilecek kefalet ve teminatların yüz bin ABD

dolarını geçmesi halinde, alınacak hesap durumu belgesi ile eki bilanço ve kar/zarar

cetvellerinin mevzuat hükümlerine, KKTC’de uygulanan muhasebe ilkeleri ve muhasebe

standartlarına uygunluğunun, 24/82 sayılı ‘Gelir Vergi Yasası’nın’ 60. maddesine göre

Bakanlıkça yetki verilen, denetim yetkisine sahip meslek mensupları tarafından

denetlenmesi şarttır.

Yürürlüğe 20- Bu Tebliğ Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.

Giriş