Notlar
Slayt Gösterisi
Anahat
1
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI
2



KKTC BANKACILIK
 SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ

  ERDOĞAN KÜÇÜK

KKTC MERKEZ BANKASI BAŞKANI

16 MAYIS 2007 TARİHLİ BAKANLAR KURULU SUNUMU
3
"SUNUŞ PLANI"

  • SUNUŞ PLANI
  • VE
  • KAPSAMI


  • EKONOMİK GÖRÜNÜM


  • MERKEZ BANKASI


  • BANKACILIK SEKTÖRÜ


  • GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
4
EKONOMİK GÖRÜNÜM
  • Ekonomilerde algılamalar ekonominin bugünkü durumu ile geleceğe ilişkin beklentilere bakılarak değerlendirilebilir.


  • Değerlendirmelerde baz alınabilecek temel göstergeler.


5
"Büyüme oranı"
  • Büyüme oranı   - Ekonominin pozitif yönde olup olmadığı,


  • Enflasyon oranı  -Ekonominin gelecekte sağlıklı bir yolda     ilerleyip ilerlemediğini,


  • Bütçe açığı         - Ekonominin iç finansman zorluklarını     ve oluşabilecek enflasyonist baskıların     sinyalini,


  • Cari açık           - Ekonominin dış dengesini ve
  •   oluşabilecek dış finansman zorluklarının   sinyalini ,


  •   gösterir.


6
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Seçilmiş Ekonomik Göstergeleri
7
Seçilmiş Ekonomik Göstergeler
8
Fert Başına GSMH
9
Reel Büyüme Hızı ve Enflasyon Oranı
10
Bütçe Açığı, Dış Ticaret Açığı ve Kamu Finansman Gereği Büyüklüklerinin GSMH İçerisindeki Payları (%)
11
KKTC Devlet Bütçesi, Bütçe Açıkları ile Bütçe Açıklarının Bütçe İçerisindeki Payları (1977 Fiyatlarıyla)
12
MERKEZ BANKASI
13
"Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde 1999..."

  •    Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde 1999 yılında başlayan ekonomik kriz ;


  • kırılgan bir yapıya sahip olan bankacılık sektörünü önemli oranda ve olumsuz yönde etkilemiş,
  • mali bünyeleri zayıflayan ve mükellefiyetlerini yerine getiremeyen  bankaların  tasfiye sürecinin başlamasına neden olmuştur.


14
"Yaşanan mali ve ekonomik krizin..."

  • Yaşanan mali ve ekonomik krizin aşılabilmesi,
  •  istikrarın sağlanabilmesi,
  • kalkınmanın sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması,


  •     amacıyla Türkiye ile işbirliği içerisinde ve Türkiye’den sağlanacak finansmanla “Ekonomik İstikrar Programı” 5 Ekim, 2000 tarihinde yürürlüğe konmuştur.
15
"2000 yılında başlayan mali sektör..."
  • 2000 yılında başlayan mali sektör krizi tamamen aşılmış ve bankalara  olan güven sağlanmıştır.
  • Merkez Bankası Bağımsız hale getirilmiştir.


  • Mali Sektörün yeniden yapılandırılması için gerekli olan hukuki, teknik ve idari altyapı oluşturulmuştur.


16
"04.04.2007 tarihli"
  •    04.04.2007 tarihli, 2007 – 2009 dönemini kapsayan “Sürdürülebilir Kalkınma için Yapılandırma ve Destek Programı”nın giriş bölümünde “… mali sektörde istikrar ve güven tesis edilmiştir.” ifadesi yer alarak mali sektörle ilgili gereklerin yerine getirildiği teyit edilmiştir.


17
KKTC BANKACILIK SEKTÖRÜNDE SEÇİLMİŞ BİLANÇO BÜYÜKLÜKLERİNİN YILLAR İTİBARIYLE
TOPLAM AKTİFLERE ORANI
18
KKTC MERKEZ BANKASININ SEÇİLMİŞ BİLANÇO BÜYÜKLÜKLERİNİN TOPLAM AKTİFLER İÇERİSİNDEKİ PAYI (%)
19
HAZİNE'NİN MERKEZ BANKASINA OLAN KISA VADELİ AVANS BORÇLARI, BÜTÇEYE GÖRE AVANS ÜST SINIR MİKTARI VE YASAL KARŞILIK ORANLARI
20
KKTC MERKEZ BANKASININ GÖREVLERİ
  • FİNANSAL İSTİKRAR: Finansal piyasalarda, bu piyasaların kurumlarında ve ödeme sistemindeki istikrardan söz edilmektedir.
  • FİYAT İSTİKRARI: Fiyat istikrarı bir ekonomide bireylerin yatırım, tüketim ve tasarruf kararlarında dikkate almaya gerek duymadıkları ölçüde düşük bir enflasyon oranının yaşandığı ortamı ifade etmektedir.
  • Temelde :
  • - DÜZENLEME
  • - DENETİM


  •       Fonksiyonları ön plana çıkmaktadır.



21
"KKTC Merkez Bankası’nın temel misyonu"
  •     KKTC Merkez Bankası’nın temel misyonu, bankaların piyasa disiplini içerisinde, sağlıklı, etkin ve rekabet edebilir bir yapıda işleyişi için uygun ortamı yaratmak ve bu sayede ülkenin uzun vadeli ekonomik büyümesine ve istikrarına katkıda bulunmaktadır. Bu çerçevede temel hedefler ise:


  • Sektörün etkinliğini ve rekabet kabiliyetini artırmak,
  • Sektöre güveni kalıcı kılmak,
  • Sektörün ekonomi üzerine yaratabileceği zararları asgariye indirmek,
  • Sektörün dayanıklılığını geliştirmek,
  • Tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerini korumak,


  • olarak sıralanabilir.


22
Kurum olarak, hedefimiz;


    • Hesap verebilirlik ilkesine dayalı, işleyiş kuralları oturmuş, açık ve şeffaf bir mali piyasa oluşturmak,


    • Mali piyasadaki aktörlerin kurumsal yapılarının tamamlanmasına katkı koymak,


    • Kamu Sektörünün mali piyasalardaki baskısını azaltmaktır.


23
FİYAT İSTİKRARI
24
KKTC MERKEZ BANKASI’NIN PARA VE KREDİ POLİTİKASI
  • I. Para Politikası
    • Para arzını kontrol etmek amacıyla
    •     - zorunlu karşılıklar ve disponibilite
  •             - reeskont penceresi
  •               araçları kullanılmaktadır.
    • MMK oranlarının indirimi suretiyle sistemdeki para arzı (likidite) ve bankaların kullanılabilir fon oranları (yani kredi kullandırma imkanları) arttırılmıştır.
  • II. Hazineye Kısa Vadeli Avans
    • %5
    • Hazine’nin kredi kullanımı olmamıştır.
  • III. Reeskont Politikası
    • Likiditenin son merci.
    • Kredi faiz oranları düşmüştür ancak bankacılık sektörünün likit olması nedeniyle düşük reeskont kredi talebi.
  • IV. Kamu Müesseselerine Kredi
    • Kaldırıldı.
  • Etkileri
  • Reel sektörün kredilendirme süreci olumlu etkilenmiştir.
  • Merkez Bankası’nın mali yapısı güçlenmiştir.
  • Merkez Bankası kaynaklarının verimli kullanımı dolayısıyla özkaynakları güçlenmiştir.



25
KREDİLERE UYGULANAN FAİZ ORANLARI
26
KKTC Merkez Bankası Aktif Toplamları (ABD$)
27
KKTC Merkez Bankasının Yükümlülüklerini Karşılama Oranı (%)
28
KKTCMB SEÇİLMİŞ AKTİFLERİ YÜZDE PAYI (2000-2006)
29
KKTC MERKEZ BANKASI'NIN  KAMU KURUM VE KURULUŞLARINA KULLANDIRDIĞI KREDİLERİN MİLYON  US$ OLARAK (2000-Mart2007)  GENEL DURUMU
30
KKTC MERKEZ BANKASI KREDİLERİ (Net)
31
KKTCMB SEÇİLMİŞ PASİF ÖZETLERİ YÜZDE PAY (2000-2006)
32
PERFORMANS RASYOLARI
33
KAMU KREDİLERİNİN LİKİT DEĞERLERİ DIŞLAMA ETKİSİ
34
BANKALAR MEVDUATI VE YASAL KARŞILIKLARIN TP-YP KOMPOZİSYONU
35
KREDİLERİN GSMH İÇİNDEKİ PAYI (%)
36
BANKACILIK SEKTÖRÜ
37
KKTC MALİ SEKTÖRÜNÜN YAPISI
38
MALİ SEKTÖR TOPLAM AKTİFLER
39
YASAL DÜZENLEMELER
40
KKTC Bankacılık Sektörü ile İlgili Temel Göstergeler (ARA.1998-2006)
41
KKTC Bankacılık Sektörü ile İlgili Temel Göstergeler 2002-2004-2006 $ Değişim
42
Muhtelif Bilgiler:
  • Aralık 2006
  • Banka Sayısı : 23
  • Kamu Bankaları : 1
  • Özel Bankalar : 16
  • Şube Bankalar : 6
  • Off-Shore Banka Sayısı : 15
  • Sektörde Bulunan On-Shore Bankaların:
  • ATM Sayısı : 121
  • Şube Sayısı : 134
  • Personel Sayısı : 2.044
43
Bankacılık Sektörü Göstergeleri
  • Mevduat
  •                                      %
  • 1-Likit Aktifler/Toplam Mevduat                2,594,388  /  4,631,338       56,02
  • 2-KKTCMB'den Alc./Toplam Aktifler     557,514  /  5,577,406       10,00
  • 3-Bankalardan Alc./Toplam Aktifler          1,812,087  /  5,577,406       32,49
  • 4-Menkul Değ./Toplam Aktifler                  181,679  /  5,577,406         3,26
  • 5- Munzam Karşılklar/Toplam Aktifler     450,482  /  5,577,406         8,08
  • 6- Döviz Mevduatlar/Toplam Mevduatlar  2,340,229  /  4,631,338      50,53


  • Kredi
  •                       %
  • 1-Toplam Plasmanlar/Toplam Mevduat   2,318,241  /  4,631,338       50,06
  • 2- Takipteki Alc. /Toplam Plasmanlar    186,816  /  2,318,241          8,06
  • 3- Kamu Plasmanları/Toplam Plasmanlar  780,293  /  2,318,214        33,66


44
SEKTÖR AKTİFLERİNİN BANKALARA DAĞILIMI (ARALIK 2002-2006)
45
Sektörün Aktif Büyüklüğü ve Likit Değerler:
Aralık 2006
46
KKTC Bankacılık Sektörü Toplam Aktifleri
47
Sektör Mevduatları:

Aralık 2006
48
KKTC BANKACILIK SEKTÖRÜ TOPLAM MEVDUAT DAĞILIMI (ABD$)
49
Sektör Plasmanları:
Aralık 2006
50
KKTC BANKACILIK SEKTÖRÜNDE TOPLAM KREDİLERİN TOPLAM MEVDUATLARA ORANI (%)
51
YILLAR İTBARİYLE SEKTÖRDE CANLI KREDİ VE DONUK ALACAKLARIN GELİŞİMİ
52
YILLAR İTİBARİYLE SEKTÖRDEKİ TAHSİLİ GECİKMİŞ ALACAKLAR VE TOPLAM PLASMANLARIN GELİŞİMİ
53
YILLAR İTİBARİYLE TAHSİLİ GECİKMİŞ ALACAKLAR KARŞILIĞI VE T. ÖZKAYNAKLARIN GELİŞİMİ
54
BANKALARIN FİNANSMAN KONULARINA GÖRE RİSK MERKEZİNE BİLDİRİMİ YAPILAN KREDİLERİ   ( ARALIK 2006 )
55
Sektörün Özkaynak Yapısı:
Aralık 2006
56
YILLAR İTİBARİYLE SEKTÖR TOPLAM AKTİF VE TOPLAM ÖZKAYNAKLARI
57
KREDİLERDEKİ İVME
ARALIK  2002- 2006
TÜM BANKALAR
58
KAMU PLASMANLARININ TOPLAM PLASMANLARDAKİ PAYI
  • ARALIK 2006 İTİBARIYLE:


  • Kamu Plasmanları / Toplam Plasmanlar =
  •               780,293 / 2,318,241    = 33,66 %



59
KAMU BANKALARININ KAMU KURUM VE KURULUŞLARINA KULLANDIRDIĞI KREDİLERİN YILLAR İTİBARİYLE GELİŞİMİ (ARA.02-06)
60
Kamu Bankaları Analizi
61
MEVDUATIN KREDİYE DÖNÜŞÜM ORANI(%)
62
MEVDUATIN KREDİYE DÖNÜŞÜM ORANI(%)
63
MALİ SEKTÖRÜ YENİDEN YAPILANDIRMANIN MALİYETİ
64
TASFİYE VE FONA DEVREDİLEN BANKALARIN
KREDİ VE MEVDUAT ANALİZİ
65
Bankacılık Sektöründe Kredi Kullandırımının Teşviki
  • Banka Sigorta İşlemleri Vergisi
  • Pul Vergisi
  • Tapu Kadastro Harçları
  • Kamu Alacaklarının Önceliği
  • Ticari Mahkemelerin Olmaması
  • Birleşme ve Devir Teşviki
  • TMSF Yasası – Sigorta Primi
  • Kalkınma Bankası Tahvilleri
  • İcra İflas Mevzuatı ve Uygulamaları
  • Reel Sektör Bilançolarının Şeffaf Olmaması
  • Reel Sektör Bilançolarının Uluslararası Standartlarda Olmaması



66
GENEL

DEĞERLENDİRME

VE

SONUÇ
67
"Merkez Bankasında Devam Eden Çalışmalar"
  • Merkez Bankasında Devam Eden Çalışmalar


  • Bankacılık Sektöründeki Sorunlar ve Riskler


  • Mali Sektördeki Sorunlar ve Riskler


  • Ekonomideki Sorunlar ve Riskler


68
"Merkez Bankası Yönetimi"
  • Merkez Bankası Yönetimi, kriz sonrası oluşturulan yeni yapıda izlediği politikalarla, bankacılık sektörünün güçlendirilmesi yönünde önemli adımlar atmıştır.


69
"Kamu bankalarının rehabilite edilmesi"
  • Kamu bankalarının rehabilite edilmesi,


  • Sektörün aktif kalitesini yükseltilmesi,


  • Özsermayenin güçlendirilmesi,


  • Sektördeki rekabetin etkinleştirilmesi,


  • konusunda çalışmalar devam etmektedir.
70
"YASAL ANLAMDA EKSİKLİKLER"
  • YASAL ANLAMDA EKSİKLİKLER:


  • Risk Yönetimi


  • Konsolide Denetim


  • Yasal Mevzuatta Eksiklikler


71
Merkez Bankasında Devam Eden Çalışmalar
  • Ülke İçi ve Ülke Dışı Ödeme Sistemleri


  • Para Piyasası                   Sermaye Piyasası
  •                                              Oluşmaması
  • Teşkilat Yasası               Çağdaş ve Mevcut
  •                                              Yapı ile  Uyumsuz


72
Bankacılık Sektöründeki Sorunlar ve Riskler
  • Özkaynak Eksikliği
  • Mevduatta Tam Garanti Sistemi


  • Konsolide Denetim Yapılmaması


  • Kamu Borçları              Sistemik Risk


  • Risk Kültürünün Oluşmaması             Yönetim Anlayışı


  • Kamunun Bankacılık Alanına Müdahalesi             Faizsiz      Kredi


73
Mali Sektörde Sorunlar ve Riskler
  • Mali Sektörde Bütünsel Yaklaşım Eksikliği
  • Düzenleme ve Denetim Eksikliği
    • Ödünç Para Verme Çerçevesi
    • Kredi Şirketleri
    • Leasing Faktöring Şirketleri
    • Denetim Mekanizması ve Veri Eksikliği

74
Ekonomideki Sorunlar ve Riskler
  • Kamu Finansman Açığı Sorunları
  • Kamunun Büyüklüğü
  • Kamu Yönetimi Hantallığı
  • Sosyal Güvenlik Sistemleri
  • Kayıt Dışılık
  • Piyasa Ekonomisinin Hukuki ve Kurumsal Altyapısının Oluşturulamaması




  • Tüm bu unsurların Mali Sektör üzerindeki baskısı
75
"Ekonomide makro ekonomik istikrar oldukça..."
  • Ekonomide makro ekonomik istikrar oldukça önemlidir. Ekonomide makro istikrar ancak  finansal istikrarı sağlamakla mümkün olabilmektedir. Mali ve parasal istikrar sağlıklı ve etkin bir mali sistemin sürdürülmesiyle temin edilebilmektedir.