FASIL 262
POLİÇELER YASASI (29/1989 Sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekliyle) MADDELERİN DİZİNİ I.KISIM BAŞLANGIÇ KURALLARI Madde 1. 1. 1. Kısa isim 2. 2. 2. Yorum II.KISIM POLİÇELER Şekil ve Yorum 3. 3. 3. Poliçenin tarifi 4. 4. 4. Dahili ve harici poliçeler 5. 5. 5. Poliçelerin farklı taraflarının ayni kişi olmasının etkisi 6. 6. 6. Muhataba hitap 7. 7. 7. Ödemenin yapılacağı kişinin kesin olması 8. 8. 8. Ciro edilebilen (negotiable) poliçeler 9. 9. 9. Ödenecek miktar 10. 10. 10. İlk talepte ödenecek poliçeler 11. 11. 11. İleride ödenecek poliçeler 12. 12. 12. Tarihinden sonra ödenecek poliçelerde tarihin eksikliği 13. 13. 13. Geri tarih ve ileri tarih koyma 14. 14. 14. Ödeme zamanının hesaplanması 15. 15. 15. Gereksinme halinde rücu edilecek kişi 16. 16. 16. Keşide veya ciro edenin (indorser) tercihe bağlı şartı 17. 17. 17. Kabulün tarifi ve gerekleri 18. 18. 18. Kabul vakti 19. 19. 19. Genel ve nitlendirilmiş kabul 20. 20. 20. Doldurulmamış enstrumanlar 21. 21. 21. Teslim TARAFLARIN KAPASİTESİ VE YETKİLERİ 22. 22. 22. Tarafların kapasitesi 23. 23. 23. Yükümlülük için imzanın şart olması 24. 24. 24. Sahtelenmiş veya yetkisiz imza 25. 25. 25. Vekaleten imzalar 26. 26. 26. Vekil veya temsilci sıfatı ile imzalayan kişiler POLİÇENİN İVAZI 27. 27. 27. Kıymet ve kıymet karşılığında elinde bulunduran 28. 28. 28. Hatır poliçesi veya hatır gösteren taraf (Accommodation bill or party) 29. 29. 29. Poliçede mevcut olabilen herhangi bir kusurdan haberi olmaksızın poliçeyi alan veya elinde bulunduran kişi (Holder in due course) 30. 30. 30. Kıymetlikarşılık ve iyi niyet karinesi POLİÇELERİN CİRO EDİLMESİ (NEGOTIATION OF BILLS) 31. 31. 31. Poliçenin ciro edilmesi (negotiation) 32. 32. 32. Geçerli bir cironun (indorsement) gerekleri 33. 33. 33. Koşula bağlı ciro (indorsement) 34. 34. 34. Açık ve özel ciro 35. 35. 35. Kısıtlayıcı ciro (indorsement) 36. 36. 36. Vadesi geçmiş veya onore edilmeyen poliçenin ciro edilerek devri (negotiation) 37. 37. 37. Poliçenin yükümlüsüne ciro edilmesi 38. 38. 38. Elinde bulunduranın hakları POLİÇEYİ ELİNDE BULUNDURANIN GENEL GÖREVLERİ 39. 39. 39. Kabul için ibrazın ne zaman gerekli olduğu 40. 40. 40. Görüldükten sonra ödenebilen poliçenin ibraz zamanı 41. 41. 41. Kabul için ibraza ve ibraz etmemenin mazaretlerine ilişkin kaideler 42. 42. 42. Kabul etmeme 43. 43. 43. Kabul etmeme suretiyle onore etmeme ve sonuçları 44. 44. 44. Nitelendirilmiş kabullere ilişkin görevler 45. 45. 45. Ödeme için ibrazla ilgili kaideler 46. 46. 46. Ödeme için ibrazda gecikmeyi veya ibraz etmemeyi mazur kılan nedenler 47. 47. 47. Ödememe dolayısıyle onore etmeme 48. 48. 48. Onore edilmemey ilişkin ihbar ve ihbarda bulunmamanın etkisi 49. 49. 49. Onore edilmeme ihbarı ile ilgili kaide 50. 50. 50. İhbar vermemenin ve ihbar vermede gecikmenin mazur görüldüğü durumlar 51. 51. 51. Poliçenin protesto edilmesi – Birinci Cetvel, İkinci Cetvel 52. 52. 52. Poliçeyi elinde bulunduranın muhataba veya kabul edene karşı görevleri TARAFLARIN SORUMLULUKLARI 53. 53. 53. Muhatabın elindeki fonlar 54. 54. 54. Kabul edenin sorumluluğu 55. 55. 55. Keşidecinin veya cirantanın sorumluluğu 56. 56. 56. Poliçeyi taraflar dışında imzalayan bir kişinin cıranta gibi sorumlu olması 57. 57. 57. Onore edilmeyen poliçeye taraf olanlar aleyhine zarar ziyanın ölçüsü 58. 58. 58. Teslim suretiyle devreden ve devralan POLİÇENİN İTFASI 59. 59. 59. Poliçenin normal seyir içerisinde ödenmesi 60. 60. 60. İlk talepte ödenebilen poliçeyi veya çeki bankacının sahtelenmiş ciro ile ödemesi 61. 61. 61. Kabul edenin vade sonunda poliçeyi elinde bulunduran kişi olması 62. 62. 62. Açıkça feragat 63. 63. 63. İptal 64. 64. 64. Poliçede değişiklik yapma KABUL VE İTİBAR İÇİN ÖDEME 65. 65. 65. Protestodan sonra itibar için kabul 66. 66. 66. İtibar için kabul edenin sorumluluğu 67. 67. 67. İtibar için kabul edene ibraz 68. 68. 68. Protestodan sonra itibar için ödeme KAYIP ENSTRUMAN 69. 69. 69. Poliçeyi elinde bulunduran kişinin kayıp poliçenin suretini alma hakkı 70. 70. 70. Kayıp poliçe için dava BİR SET İÇİNDEKİ POLİÇE 71. 71. 71. Takım halindeki poliçelerle ilgili kaideler YASALARIN UYUŞMAZLIĞI 72. 72. 72. Yasaların uyuşmazlığı halinde kaideler III.KISIM BANKACILAR ÜZERİNE ÇEKİLEN ÇEKLER 73. 73. 73. Çekler ve bankaların çeklerle ilgili yükümlülükleri 74. 74. 74. Bankanın çeki ödeme görevi 74A. Çekin ödenemeyeceği hal 74B. Hesap sahibinin çekinin ödenmemesi hallerinde muhatap bankanın sorumlulukları 74C. Muhartap Banka, Merkez Bankası ve diğer bankanın sorumlulukları 74Ç. Merkez Bankasının duyurusu 74D. Yapılan ihbarlarda adres ve tebliğatın şekli 75. 75. 75. Suç ve cezalar KROSLANMIŞ (İKİ PARALEL ÇAPRAZ ÇİZGİ ÇEKİLMİŞ) ÇEKLER 76. 76. 76. Genel ve özel kroslamanın tarifi 77. 77. 77. Keşideci tarafından veya isdar edildikten sonra kroslama 78. 78. 78. Kroslamanın çekin esasa ilişkin bir kısmı olması 79. 79. 79. Bankacının kroslanmış çeklerle ilgili görevleri 80. 80. 80. Çekin kroslandığı durumlarda bankacının ve kesşidecinin korunması 81. 81. 81. Çeki elinde bulunduran üzerine kroslamanın etkisi 82. 82. 82. Tahsil eden bankacının korunması IV.KISIM ÖDEME VAADİ SENETLERİ (PROMISSORY NOTES) 83. 83. 83. Ödeme vaadi senedinin (promissory note) tarifi 84. 84. 84. Teslim gereği 85. 85. 85. Müşterek ve münferit senetler 86. 86. 86. İlk talepte ödenebilen senetler 87. 87. 87. Senedin ödenme için ibrazı 88. 88. 88. Senedi yapanın sorunmluluğu 89. 89. 89. II:Kısmın senetlere uygulanması V.KISIM EK KURALLAR 90. 90. 90. İyi niyet 91. 91. 91. İmza 92. 92. 92. Zamanın hesaplanması 93. 93. 93. Temettü ödemelerinde kroslama yapılabilmesi 94. 94. 94. Zaman aşımı 95. 95. 95. Koruma BİRİNCİ CETVEL İKİNCİ CETVEL POLİÇELER, ÇEKLER VE ÖDEME VAADİ SENETLERİNE (PROMISSORY NOTES) İLİŞKİN YASAYI DEĞİŞTİREN YASA
1949 Bölüm 189	[12 Mayıs 1928]
I. KISIM
BAŞLANGIÇ KURALLARI:
Kısa isim	1. Bu Yasa Poliçeler Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum	2. Bu Yasada :- " Bankacı " tüzel kişiliği olsun veya olmasın bankacılık işi yapan kişiler oluşumunu içerir; " ciro " teslim edilmek suretiyle tamamlanmış bir ciroyu anlatır ; " dava " mukabil talebi ve bir talebe karşı ileri sürülen mahsup etme talebini (set-off) içerir ; " “elinde bulunduran (holder) " tasarrufunda bulundurduğu bir poliçenin veya senedin lehtarını veya kendisine ciro edilen kişiyi anlatır ve poliçe veya senedin hamilini de içerir; " hamil " hamiline ödenebilen bir poliçeyi veya senedi tasarrufunda bulunduran kişiyi anlatır ; “isdar etme” şeklen tamam bir poliçenin, senedin veya çekin, elinde bulunduran kişi (holder) olarak alan kişiye, ilk kez teslimini anlatır: " kabul " teslim edilmek veya bildirimde bulunmak suretiyle tamamlanmış bir kabulü anlatır ; " kıymet (?ivaz) " değer taşıyan ivazı anlatır ; " kişi " tüzel kişiliği olan veya olmayan kişiler oluşumunu içerir ; " müflis " ilgili zamanda yürürlükte olan iflasa ilişkin yasa uyarınca malvarlığı bir mütevelli veya temlik edilen bir kişi yedine verilmiş herhangi bir kişiyi içerir ; " poliçe " poliçeyi ve "senet" de ödeme vaadi senetlerini anlatır ; " teslim " tasarrufun bir kişiden başka bir kişiye fiili veya zımni devredilmesini anlatır ; " yazılı " tabedilmişi da içerir ve " yazma " baskıyı da içerir.
II. KISlM
POLİÇELER Şekil ve Yorum
Poliçenin tarifi	3. (1) Bir poliçe, bir kişi tarafından başka bir kişiye yazılı olarak hitap eden, ve veren kişi tarafından imzalanmış, ve muhatabından ilk talepte veya saptanmış veya saptanabilen ileri bir tarihte, para olarak belli bir miktarı, belirlenmiş bir kişiye veya emrine veya hamiline ödenmesi isteminde bulunan koşulsuz ve kesin bir emirdir.
	(2) Bu koşullara uymayan, veya para ödenmesine ek olarak herhangi bir fiilde bulunulmasını emreden bir enstruman poliçe değildir.
	(3) Belirli bir fondan ödeme yapılmasına ilişkin bir emir bu madde anlamı kapsamında koşulsuz ve kesin bir emir değildir ; ancak nitelendirilmiş bir ödeme emri ile birlikte (a) muhatabın parasını geri alacağı belirli bir fona veya miktarın zimmetlendirileceği belirli bir hesaba işaret etme, veya (b) poliçenin verilmesine neden olan muameleye dair bir beyanda bulunma, koşulsuz ve kesin emir sayılır.
	(4) Bir poliçe aşağıdaki nedenlerden dolayı geçersiz olmaz :- (a) Tarihlendirilmiş olmaması ; (b) Karşılığında verilen kıymeti veya herhangi bir kıymet verilip verilmediğini belirlememesi ; (c) Nerede keşide edildiğini veya nerede ödeneceğinin belirlememesi.
Dahili ve harici poliçeler	4. (1) Bir poliçe-- (a) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde keşide edilen ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ödenebilen ; veya (b) (b) (b) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet eden bir kişiye Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dahilinde keşide edilen bir poliçe ise veya bakıldığında üzerinden böyle bir poliçe olduğu görülüyorsa bir dahili poliçedir. Başka herhangi bir poliçe harici bir poliçedir.
	(2) Poliçenin üzerinden aksi göıülmedikçe, poliçenin zilyeti poliçeyi dahili bir poliçe sayabilir.
Poliçelerin farklı taraflarının ayni kişi olmasının etkisi	5. (1) Bir poliçe, keşidecinin kendine veya emrine ödenmek üzere keşide edilebilir ; veya muhatabına veya muhatabının emrine ödenmek üzere keşide edilebilir.
	(2) Bir poliçede keşideci ile muhatap aynı kişi ise, veya muhatap hayali bir kişi ise veya sözleşme yapma ehliyetine sahip olmayan bir kişi ise, poliçenin zilyeti enstrumanı, kendi tercihine göre, isterse poliçe veya isterse ödeme vaadi senedi sayabilir.
Muhataba hitap	6. (1) Bir poliçede muhatap isimlendirilmeli veya başka suretle makul bir kesinlilikle belirtilmeli veya kim olduğuna işaret edilmelidir..
	(2) Bir poliçe, ortak olsun veya olmasın iki veya daha çok muhataba hitap edebilir, ancak seçenekli olarak iki muhataba veya müteselsil olarak iki veya daha çok muhataba hitap eden bir emir poliçe değildir.
Ödemenin yapılacağı kişinin kesin olması.	7. (1) Bir poliçe hamiline ödenebilecek bir poliçe değilse, poliçede lehtar isimlendirilmeli veya makul bir kesinlilikle belirtilmeli veya kim olduğuna işaret edilmelidir.
	(2) Bir poliçe müştereken iki veya daha çok kişiye ödenebilecek surette düzenlenebilir, veya seçenekli olarak bir veya iki kişiye veya birden çok kişiden birine veya bazılarına ödenebilecek surette düzenlenebilir. Poliçe ayrıca ilgili zamanda bir makamı işgal edene ödenebilecek surette de düzenlenebilir.
	(3) Ödemenin yapılacağı kişi hayali veya varolmayan bir kişi ise, poliçe hamiline ödenebilen bir poliçe sayılabilir.
Ciro edilebilen (negotiable) poliçeler.	8.(1) Bir poliçe, devredilemeyeceğine dair bir niyet ifade eden veya devredilmesini yasaklayan kelimeler içerdiğinde, poliçenin tarafları arasında geçerliliği etkilenmez, ancak devredilmesi için ciro edilemez.
	(2) Ciro edilebilen bir poliçe gerek emre gerekse hamiline ödenebilir.
	(3) Bir poliçede poliçenin hamiline ödenebileceği ifade ediliyorsa, veya üzerindeki yegâne veya son ciro lehtar gösterilmeksizin yapılmışsa, hamiline ödenebilen bir poliçedir.
	(4) Bir poliçede poliçenin emre ödenebileceği ifade ediliyorsa, veya belirli bir kişiye ödenebileceği ifade ediliyorsa, ve devredilmesini yasaklayan veya devredileme- yeceğine dair bir niyet ifade eden kelimeler içermeyiyorsa, poliçe emre ödenebilen bir poliçedir.
	(5) Bir poliçe, gerek başlangıçtan gerekse ciro suretiyle, kendine veya emrine değil de belirlenmiş bir kişinin emrine ödenebileceğini ifade ettiğinde, ona rağmen, kendi tercihine göre kendine veya emrine ödenebilir.
Ödenecek miktar	9.(1) (a) Faizi ile birlikte;
	(b) belirlenmiş taksitlerle ; (c) herhangi bir taksidin ödenmesinde temerrüt edilmesi halinde tüm miktarın muaccel olacağına dair bir koşula bağlı olarak, belirlenmiş taksitlerle ; (d) belirli bir kambiyo kuruna veya poliçedeki direktif uyarınca saptanacak bir kura göre. ödenmesi istenmesine rağmen, bir poliçe ile ödenebilen miktar bu Yasa anlamında kesin bir miktardır.
	(2) Ödenecek olan miktar kelimelerle ve ayrıca rakamlarla ifade edildiğinde ve ikisi arasında bir farklılık bulunduğunda, ödenecek miktar kelimelerle gösterilen miktardır.
	(3) Poliçe, faiz ile ödeneceğini ifade ettiğinde, enstrumanda başkaca öngörülmedikçe, faiz poliçe tarihinden itibaren işlemeye başlar, ve poliçe tarihsiz ise, isdar edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
İlk talepte ödenecek poliçeler	10. (1) (a) İlk talepte veya görüldüğünde veya ibraz edilmesi üzerine ödenmesi ifade edilen ; veya (b) (b) (b) üzerinde ödemenin yapılacağı tarih ifade edilmeyen bir poliçe ilk talep üzerine ödenir.