R.G. 83

14.05.2007

FİNANSAL KİRALAMA YASASI

İÇ DÜZENİ

Madde 1.	Kısa İsim
	BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar
Madde 2.	Tefsir
Madde 3.	Amaç
Madde 4.	Kapsam
	İKİNCİ KISIM Sözleşme İle İlgili Kurallar
Madde 5.	Sözleşme
Madde 6.	Sözleşmeye Konu Olabilecek Mallar
Madde 7.	Sözleşme Süresi
Madde 8.	Sözleşmenin Şekli ve Tescili
	ÜÇÜNCÜ KISIM Finansal Kiralamaya İlişkin Kurallar
	Birinci Bölüm Finansal Kiralama, Kiralayanın Hukuki Yapısı, Kuruluşu ve Sermayesi
Madde 9.	Finansal Kiralama Bedeli
Madde 10.	Finansal Kiralama Konusu Malın Satın Alınması
Madde 11.	Kiralayanın Hukuki Yapısı
Madde 12.	Aranan Nitelikler
Madde 13.	Başvuru ve Başvuru Harcı
Madde 14.	Faaliyet İzin Harcı
Madde 15.	En Az Sermaye
	İkinci Bölüm Kiralama İşlemleri ve Denetim Yetkisi
Madde 16.	Kiralayanın Başka İş Yapma Yasağı ve Kiralama İşlemlerinde Sınır
Madde 17.	Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığın Yetkisi
Madde 18.	Faaliyet İzninin İptali
	DÖRDÜNCÜ KISIM Tarafların Hak ve Yükümlülükleri ile Sözleşmenin Kural ve Sonuçları
Madde 19.	Kiracının Hak ve Yükümlülükleri
Madde 20.	Kiralayan Şirketin Hak ve Yükümlükükleri ile Malın Sigortası
Madde 21.	Malın Hasar ve Zayi
Madde 22.	Devir Yasağı
Madde 23.	Malın Kiracıya Teslim Edilmemesi
Madde 24.	Mülkiyetin Üçüncü Kişiye Devri
Madde 25.	Kiracının İflası veya İcra Takbine Uğraması
Madde 26.	Kiralayanın İflası veya icra Takibine Uğraması
	BEŞİNCİ KISIM Sözleşmenin Sona Ermesi
Madde 27.	Sözleşmenin Sürenin Dolması Nedeniyle Sona Ermesi veya Uzatılması
Madde 28.	Sözleşmenin Diğer Sebeplerle Sona Ermesi
Madde 29.	Sözleşmenin İhlali
Madde 30.	Sözleşmenin Feshinin Sonuçları
Madde 31.	Sözleşmenin Sona Ermesinin Sonuçları
	ALTINCI KISIM Suç ve Cezalar ve Sözleşmenin Tabi Olduğu Kurallar
Madde 32.	Suç ve Cezalar
Madde 33.	Diğer Yasaların Uygulanması
	YEDİNCİ KISIM Teşvik ve Vergiye Dair Kurallar
Madde 34.	Teşvik
Madde 35.	Vergi Muafiyeti
	SEKİZİNCİ KISIM Geçici ve Son Kurallar
Geçici	Tüzük Çıkarma Süresiyle İlgili Kurallar
Madde 1.
Madde 36.	Yürütme Yetkisi
Madde 37.	Yürürlüğe Giriş

Sayı: 45/2007

FİNANSAL KİRALAMA YASASI

	Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim	1. Bu Yasa, Finansal Kiralama Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar
Tefsir	2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
	“Bakanlar Kurulu”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır.
	“Bakanlık”, Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinin bağlı olduğu Bakanlığı anlatır.
	“Finansal Kiralama (Leasing)”, kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü kişiden veya kiracıdan satın aldığı (lease-back) veya başka bir şekilde mülkiyetini elde ettiği bir malın zilyetliğini, amacına uygun kullanımı ile her türlü faydayı sağlamak üzere, belli bir süre için ve belli bir kira bedeli karşılığında kiracıya bırakabilmesini anlatır.
	“Kiracı”, finansal kiralamayı kabul eden gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
	“Kiralayan”, finansal kiralamayı yapan tüzel kişiyi anlatır.
	“Mal”, finansal kiralamaya konu olan malı anlatır.
	“Mücbir Sebep (Force-Major)”, doğal afet ve savaş hali ile bu Yasa uyarınca yapılacak sözleşmelerde, tarafların mutabık kalacakları diğer halleri anlatır.
	“Net Finansman Tutarı”, kiralayanın, finansal kiralama işlemleri toplam tutarından, tahsil edilen taksitler düşüldükten sonra kalan finansal kiralama alacaklarını anlatır.
	“Özkaynak”, ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri ve dönem net karı toplamından, varsa dönem zararı ve geçmiş yıllar zararının düşülmesi suretiyle elde edilen bakiyeyi anlatır.
	“Sözleşme”, kiracı ile kiralayan arasında yapılan ve bu Yasanın 5’inci maddesinde belirtilen finansal kiralama sözleşmesini anlatır.
	“Şirketler Mukayyitliği”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesini anlatır.
Amaç	3. Bu Yasanın amacı, finansal kiralamanın kurallarını ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam	4. Bu Yasa, finansal kiralama ilişkisini, tarafların karşılıklı hak, yetki ve yükümlülüklerini, kiralayanın hukuki yapısını ve akdedilen finansal kiralama sözleşmesini düzenleyen kuralları kapsar.
İKİNCİ KISIM Sözleşme ile İlgili Kurallar
Sözleşme		5. Sözleşme, kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü kişiden veya kiracıdan satın aldığı (lease-back) veya başka bir şekilde mülkiyetini elde ettiği bir malın zilyetliğini, amacına uygun kullanımı ile her türlü faydayı sağlamak üzere, belli bir süre için ve belli bir kira bedeli karşılığında kiracıya bırakabilmesini öngören akittir.
Sözleşmeye Konu Olabilecek Mallar		6. Her türlü taşınır mal sözleşmeye konu olabilir.
Sözleşme Süresi		7. Sözleşme süresi taraflarca belirlenir. Belirlenen süre zarfında sözleşme feshedilemez.
		Ancak bu Yasanın 23’üncü maddesi ile Beşinci Kısım kuralları saklıdır.
Sözleşmenin Şekli ve Tescili Fasıl 149 6/1959		8.		(1)			Sözleşmeler, Sözleşme Yasası kuralları uyarınca tarafsız iki şahit huzurunda yazılı olarak yapılır. Sözleşme, Şirketler Mukayyitliğinde tescil veya şerh edilir; sözleşme konusu mal, motorlu araç ise motorlu araç kayıt siciline, gemi ise gemi siciline de şerh edilir.
21/1989				(2)			Tescilin ve şerhin kayıt usulü, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir Tüzükle belirlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM Finansal Kiralamaya İlişkin Kurallar
Birinci Bölüm Finansal Kiralama, Kiralayanın Hukuki Yapısı, Kuruluşu ve Sermayesi
Finansal Kiralama Bedeli		9. Finansal kiralama bedeli, ödeme dönemleri ile bedel olarak ödenecek paranın cinsi, finansal kiralama sözleşmesini yapan taraflarca belirlenir. Finansal kiralama bedelleri tarafların belirleyeceği şekilde sabit veya değişken olabilir.
Finansal Kiralama Konusu Malın Satın Alınması		10. Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana ait olmak zorundadır. Taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda veya tarafların belirlediği sürede kiracının, malın mülkiyetine sahip olma hakkına haiz olacağını kararlaştırabilirler.
Kiralayanın Hukuki Yapısı Fasıl 113 28/1974 7/1977 30/1983			11.		(1)			Kiralayan, bu Yasa ve Şirketler Yasasındaki kurallara göre bir “Limited” şirket olarak kurulur. Yurt dışında finansal kiralama yapan bir şirket, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyette bulunabilmek için bu Yasa ve Şirketler Yasası kurallarına uygun olarak, Şirketler Mukayyitliğinde tescil işlemi yaptırmak zorundadır.
28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007
					(2)			Finansal kiralama yapan şirketin isminde, finansal kiralama yaptığını gösterir “Finansal Kiralama” veya “Leasing” ibarelerinden birisi yer almak zorundadır.
Aranan Nitelikler			12.			Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyette bulunmak üzere bir Finansal Kiralama Şirketi tesis edecek kişilerden, kanıtlayıcı belgelerle birlikte aşağıdaki nitelikler aranır:
						(1)			Gerçek kişiler ile tüzel kişi şirketlerin hissedarları ve/veya üyeleri, direktörleri, sekreterleri, yöneticileri ve/veya yetkilileri affa uğramış olsa dahi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti içinde veya dışında, taksirli suçlar hariç olmak üzere, iki yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmamış olduklarına, kasten adam öldürme veya öldürmeye teşebbüs etme; ırza geçme veya geçmeye teşebbüs etme; uyuşturucu madde imal, ithal, ihraç etme, tasarrufunda bulundurma, kullanma veya alıp satma; hırsızlık; dolandırıcılık; sahtekarlık; hileli iflas; rüşvet alma veya verme gibi yüz kızartıcı suçlardan birisiyle hüküm giymemiş olmaları;
						(2)			Gerçek kişiler ile tüzel kişi şirketlerin ve bu şirketlerin hissedar ve/veya üye, direktör, sekreter, yönetici ve/veya yetkililerinin, hileli vergi suçuna teşebbüs ve/veya hileli vergi suçundan mahkumiyetleri bulunmaması ve müracaat tarihinde kamu alacakları kapsamında devlete borçları ve/veya sosyal sigorta veya ihtiyat sandığı mükellefiyetleri bulunmaması;
						(3)			İflas etmemiş veya alacaklılarıyla bir konkordato ilan etmemiş olmaları ve
Fasıl 113 28/1974						(4)			Şirketler Yasası kuralları uyarınca haklarında tasfiye kararı alınmamış olması.
7/1977 30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997
29/2003 35/2007
Başvuru ve Başvuru Harcı			13.			(1)				Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyette bulunmak üzere bir finansal kiralama şirketi tesis edecek kişiler bu Yasanın 12’nci maddesinde belirtilen ve ayrıca Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinin isteyeceği belgelerle birlikte Şirketler Mukayyitliğine başvururlar.
						(2)				Finansal kiralama şirketi kurmak için, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının açıkladığı döviz satış kuru üzerinden 1.000 € (Bin Euro) karşılığı Yeni Türk Lirası tutarındaki başvuru harcı, Gelir ve Vergi Dairesi Gelirler Veznesine yatırılır. Bu harç hiçbir şekilde iade edilmez.
Faaliyet İzin Harcı			14.			(1)				Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi nezdinde kuruluşunu tamamlayıp, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının açıkladığı döviz satış kuru üzerinden 20.000 € (Yirmi Bin Euro) karşılığı Yeni Türk Lirası tutarındaki faaliyet izin harcını Gelir ve Vergi Dairesi Gelirler Veznesine yatıranlara Bakanlıkça faaliyet izin belgesi verilir.
						(2)				Faaliyet izni her yılın Aralık ayında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının açıkladığı döviz satış kuru üzerinden 10.000 € (On Bin Euro) karşılığı Yeni Türk Lirası tutarında harç ödenerek yenilenir.
En Az Sermaye			15.			(1)				Finansal kiralama yapan şirketlerin ödenmiş sermayesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının açıkladığı döviz satış kuru üzerinden 1.000.000 € (Bir Milyon Euro) karşılığı Yeni Türk Lirasından az olamaz.
						(2)				Finansal kiralama yapan yabancı şirketlerin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için, kayıtlı bulunduğu ülkede ayırdığı ödenmiş sermaye miktarı 1.000.000 € (Bir Milyon Euro)’dan az olamaz.
			İkinci Bölüm Kiralama İşlemleri ve Denetim Yetkisi
Kiralayanın Başka İş			16.		(1)			Kiralayan, finansal kiralama işinden başka bir işle iştigal edemez.
Yapma Yasağı ve Kiralama					(2)			Kiralayanın, finansal kiralama işlemlerinin net finansman tutarı, şirket özkaynağının 20 (yirmi) katını aşamaz.
İşlemlerinde Sınır					(3)			Kiralayan şirketin kendi hissedarlarına veya hissedarlarının %20 veya daha fazla hisseye sahip olduğu şirketlere yapacağı finansal kiralama işlemlerinin toplam net finansman tutarı, şirket özkaynağının 5 (beş) katını aşamaz.

Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığın Yetkisi Fasıl 113 28/1974	17.	(1)	Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, finansal kiralama şirketlerinin faaliyetlerini, bu Yasa ile Şirketler Yasası, vergi mevzuatları, gümrük mevzuatları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası, Para ve Kambiyo Yasası ve Karaparanın Aklanmasının Önlenmesi Yasası kuralları uyarınca denetlemeye yetkilidir.
7/1977 30/1983 28/1987
65/1989 56/1991 42/1997
29/2003 35/2007 39/2001 59/2002 38/1997 55/1999
		(2)	Denetim usül ve esasları, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir Tüzükle belirlenir.
		(3)	Finansal kiralama şirketleri, Şirketler Yasasına göre denetlenmiş bilançolarının birer suretini Bakanlığa ve Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığa göndermekle yükümlüdür.
Faaliyet İzninin İptali	18.Yapılan denetimler sonucunda bu Yasa kurallarına aykırı faaliyette bulunduğu tespit edilen finansal kiralama şirketlerinin faaliyet izinleri Bakanlıkça iptal edilebilir. Faaliyet izinlerinin iptali ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir Tüzükle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM Tarafların Hak ve Yükümlülükleri ile Sözleşmenin Kural ve Sonuçları
Kiracının Hak ve Yükümlülükleri	19.	(1)	Kiracı sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, bu süre içinde maldan, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir.
		(2)	Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen kurallara göre kullanmak zorundadır.
		(3)	Sözleşmede aksine kural yoksa kiracı, malın her türlü bakımından, tamirinden, korunması ve muhafazasından sorumlu olup, bakım, onarım ve muhafaza masraflarını karşılamakla yükümlüdür.
Kiralayan Şirketin Hak ve Yükümlülükleri ile Malın Sigortası	20. Finansal kiralama konusu mal, kiralayanın mülkiyetindedir. Kiralayan, mülkiyeti kendisine ait olan finansal kiralama konusu malı sözleşme süresince sigorta ettirmek zorundadır. Sigorta primlerinin ödenmesi kiracıya aittir.
Malın Hasar ve Zayi	21. Malın sözleşme süresi içinde hasar görmesi veya zayi olmasından kiracı sorumludur. Bu sorumluluk, hasar veya zayi olanın sigorta şirketi tarafından sigorta kapsamında ödenecek miktarı aşan kısmı ile sınırlıdır. Kiracı bu farkı kiralayana öder.
Devir Yasağı	22. Kiracı, finansal kiralama konusu malın zilyetliğini bir başkasına devredemez.
Malın Kiracıya Teslim Edilmemesi	23. Kiralayanın, malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya diğer sebepler ile finansal kiralama konusu malın kiracıya teslim edilmemesi halinde, kiracı sözleşmeyi feshedip tazminat talep edebileceği gibi sözleşmenin zamanında yerine getirilmemesinden doğan zararının tazmini ile sözleşmenin aynen ifasını talep edebilir. Ancak kiralayanın kontrolü dışında olabilecek mücbir sebep (force-major) kapsamındaki durumlar istisnadır.
Mülkiyetin Üçüncü Kişiye Devri	24. Sözleşmede aksi öngörülmemişse kiralayan, malın mülkiyetini bir üçüncü kişiye devredemez. Sözleşmede bu yetkinin tanınması halinde, devir, ancak başka bir kiralayana yapılabilir. Devralan, sözleşme kurallarına uymak zorundadır. Devrin kiracıya karşı geçerli olması onun yazılı olarak haberdar edilmesine bağlıdır.
Kiracının İflası veya İcra Takibine Uğraması	25. Kiracının müflis ilan edilmesi veya aleyhine icra takibine başlanması halinde, icra veya iflası yürüten merci tarafından, finansal kiralama konusu malların, iflas veya icra takibine konu mallardan ayrı tutulmasına karar verilir ve icra edilmezler.
Kiralayanın İflası veya İcra Takibine Uğraması	26. Kiralayanın iflası halinde, sözleşme, kararlaştırılan sürenin sonuna kadar iflası yürüten merci açısından geçerliliğini sürdürür. Kiralayan aleyhine icra yoluyla takip yapılması halinde, finansal kiralama konusu mallar, sözleşme süresi içinde haczedilemez.
BEŞİNCİ KISIM Sözleşmenin Sona Ermesi
Sözleşmenin Sürenin Dolması Nedeniyle Sona Ermesi veya Uzatılması	27. Sözleşme, belirlenen sürenin dolmasıyla son bulur. Ancak taraflardan her biri sözleşme süresinin bitmesinden en az üç ay önce mevcut sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Sözleşmenin Diğer Sebeplerle Sona Ermesi	28. Sözleşme; tarafların karşılıklı irade beyanı, kiralayanın tüzel kişiliğinin hitamı, kiracının iflası veya aleyhine yapılan bir icra takibinin sonuçsuz kalması, kiracının ölümü veya fiili ehliyetini kaybetmesi, işletmesini tasfiye etmesi hallerinde, sözleşmede aksine bir kural yoksa sona erer.
Sözleşmenin İhlali	29.	(1)	Kiralayan, finansal kiralama bedelini vadesinde ödemeyen kiracıya otuz günlük süre verir. Bu süre içinde de ödememesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak sözleşme süresi sonunda mülkiyetin kiracıya verileceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz.
		(2)	Taraflardan birinin sözleşme kurallarına aykırı harekette bulunduğu hallerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda, sözleşme feshedilebilir.
Sözleşmenin Feshinin Sonuçları	30.	(1)	Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde, kiracı malı iade ile birlikte vadesi gelmemiş finansal kiralama bedellerini ödemek yükümlülüğü altında olduğu gibi kiralayanın bunu aşan zararından da sorumludur.
		(2)	Sözleşme kiracı tarafından feshedilirse, kiracı malı geri vermekle beraber uğradığı zararın tazminini kiralayandan talep edebilir.
Sözleşmenin Sona Ermesinin Sonuçları	31. Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı, finansal kiralama konusu malı derhal geri vermekle mükelleftir.
ALTINCI KISIM Suç ve Cezalar ve Sözleşmenin Tabi Olduğu Kurallar
Suç ve Cezalar	32.	(1)	Bu Yasanın 11’inci madde kurallarına göre, kurulmadan veya tescil edilmeden ve 14’üncü madde kuralları uyarınca da faaliyet izni almadan finansal kiralama yapan tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık asgari ücretin 15 (onbeş) katı tutarına kadar para cezasına çarptırılabilirler. Bu suçu işleyen tüzel kişinin, suçu işlemesine neden olan yöneticileri ve /veya yetkilileri de aynı suçu işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık asgari ücretin 8 (sekiz) katına kadar para cezasına veya 2 (iki) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

		(2)	Bu Yasanın 16’ncı madde kurallarına aykırı davranan tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık asgari ücretin 10 (on) katı tutarına kadar para cezasına çarptırılabilirler. Bu suçu işleyen tüzel kişinin, suçu işlemesine neden olan yöneticileri ve/veya yetkilileri de aynı suçu işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık asgari ücretin 5 (beş) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
		(3)	Bu Yasanın 17’nci madde kurallarına aykırı olarak Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığa ve bu Yasanın uygulanması ile ilgili denetleme yetkisi verdiği denetçilere, talep edilen bilgi ve belgeyi vermeyenler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık asgari ücretin 5 (beş) katı tutarına kadar para cezasına veya 6 (altı) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Diğer Yasaların Uygulanması Fasıl 149 6/1959 21/1989	33. Sözleşmeye, bu Yasada kural bulunmayan hallerde Sözleşme Yasasındaki kurallar sözleşmenin yapısına uygun düştükleri oranda uygulanırlar.
YEDİNCİ