Kıbrıs Türk Federe Meclisi

R.G : 86

8 Temmuz, 1982

GELİR VERGİSİ YASASI

24/1982 Sayılı Yasa

Kısa İsim

24/1982

11/1985

67/1987

16/1989

20/1990

22/1992

20/1992

69/1993

21/1995

1/1997

4/1998

16/1998

14/2001

Bu Yasa “Gelir Vergisi Yasası” olarak isimlendirilir.

I. KISIM

VERGİ KONMASI

Verginin Konusu

41/1976

24/1977

62/1977

(1)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde yerleşmiş gerçek kişilerin, bir takvim yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde ve dışında her türlü kaynaktan elde ettikleri kazanç ve iratların safi tutarı Gelir Vergisine bağlıdır.

Bu fıkra amaçları bakımından, kazanç ve iratların iki veya daha fazla kişi tarafından, Kurumlar Vergisi Yasası kapsamına girmeyen işletmelerde, gelirin ortaklık esasına göre elde edilmesi halinde, ortaklığın tahakkuk eden gelirinden kişinin payına düşen miktar kazanç sayılır.

(2)

Bu Yasa amaçları bakımından :

(a)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları dışında elde edilen kazançların ve iratların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine getirilmesi koşulu aranmaz.

(b)

İkametgâhı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde olan ve bir vergilendirme dönemi içinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde sürekli olarak veya aralıklarla altı aydan fazla oturanlar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yerleşmiş sayılırlar.

(c)

Belli ve geçici bir görev veya iş için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine gelen yabancılar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde altı aydan fazla kalmış olsalar dahi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yerleşmiş sayılmazlar.

Yabancıların Durumu

(1)

Yabancılar ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde yerleşmiş olmayan gerçek kişiler, sadece Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.

(2)

Başka herhangi bir Yasada aksine kural bulunmasına bakılmaksızın, yabancıların ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yerleşmiş olmayanların bu Yasa ve diğer Vergi Yasalarında öngörülen yükümlülüklerine ilişkin tüm ödevlerini ve Vergi Dairesinin gerekli göreceği teminatı yerine getirmemeleri halinde, kendilerine Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ikamet etme, çalışma veya kazanç getirici faaliyetlerde bulunmalarına ilgili ve yetkili makamlarca izin verilmez.

Vergiye Bağlı Gelirin Unsurları

(1)

Herhangi bir gerçek kişinin vergiye bağlı geliri aşağıda belirtilen kazanç ve iratlardan oluşur :

(a)

Ticari Kazançlar :

(i)

Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar, ticari kazançtır.

27/1977

13/1980

(ii)

Ticari kazançlar, Vergi Usül Yasası’nda öngörülen esaslara göre saptanır.

(b)

Tarımsal Kazançlar :

(i)

Her türlü tarım ve hayvancılık faaliyetlerinden doğan kazançlar, tarımsal kazançtır.

27/1977

13/1980

(ii)

Tarımsal faaliyette bulunanların kazançları, Vergi Usül Yasası’nda öngörülen esaslara göre saptanır.

(c)

Ücretler :

(i)

Her türlü hizmet veya herhangi bir hizmet akdi karşılığı, avanslar dahil, tahakkuk eden veya alınan para ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatler ücrettir.

(ii)

Evvelce yapılmış veya ileride yapılacak hizmetler karşılığında, avanslar dahil, alınan para ve para ile temsil edilebilen menfaatler de ücret sayılır ve bu ücreti alan bakımından, almaya hak kazandığı yılın geliri sayılır.

(iii)

Hizmetlilere verilen yardımlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre, konut temini ve başka biçimde sağlanan menfaatler, konutun emsal kirasına veya menfaatin emsal değerine göre değerlendirilir.

69/1993

21/1995

7/1979

3/1982

12/1982

44/1982

42/1983

5/1984

29/1984

50/1984

2/1985

10/1986

13/1986

30/1986

31/1987

11/1988

33/1988

13/1989

34/1989

73/1989

8/1990

19/1990

42/1990

49/1990

11/1991

85/1991

11/1992

35/1992

3/1993

62/1993

10/1994

15/1994

53/1994

(iv)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yasaları uyarınca veya Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmış veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı işçi sendikalarıyla yapılan Toplu İş Sözleşmeleri veya işletmelerce yürürlüğe konulan ve Çalışma İşleri ve Maliye işleriyle görevli Bakanlıklarca onaylanmış özlük hakları yönetmeliği gereğince elde edilen kıdem tazminatı miktarı, bu bent amaçları bakımından tahakkuk ettiği yılın ödeneği olarak vergiye bağlı tutulur.

Ayrıca, bu kapsamda kıdem tazminatı almaya hak kazananın, kıdem tazminatının tahakkuk ettiği tarihte, hayat pahalılığı dahil, fiilen çekmekte olduğu bir aylık brüt ücret miktarı veya Kamu Görevlileri Yasasına göre saptanan Barem 19’un tavanına tekabül eden kıdem tazminatının, tahakkuk ettiği tarihteki brüt aylık maaş veya ücret toplamı, hangisi daha az ise, her bir yıllık hizmete karşılık vergiden bağışıktır.

Kıdem tazminatının saptanması için esas alınan hizmet süresinin hesaplanmasında tamamlanmış olan hizmet yıllarından arta kalan süreler olması ve bu süreler için de kıdem tazminatı tahakkuk ettirilmesi halinde arta kalan süreler için bu kural orantılı olarak uygulanır.

Yukarıda belirtilen kurallar çerçevesinde hak edilen vergi bağışıklığı, işten fiilen ayrılma halinde uygulanır. İşe devam ederken alınan kıdem tazminatı ve/veya tazminatlar vergiye bağlıdır.

Ayrıca görevde iken vefat etmiş olan veya görevde iken fiziki çalışma olanağını %50 (Yüzde Elli)’nin üzerinde kaybetmiş ve bu durumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sağlık Kurulu Raporu ile kanıtlamış olan kişilerin aldıkları kıdem tazminatı da bu bend amaçları bakımından vergiden bağışıktır.

69/1993 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (c) bendinin

(iv) alt bendinin ikinci paragrafının 21/1995 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(c)

(iv)

Ayrıca, bu kapsamda kıdem tazminatı almaya hak kazananın, kıdem tazminatının tahakkuk ettiği tarihte hayat pahalılığı dahil, fiilen çekmekte olduğu bir aylık brüt ücret miktarı veya Asgari Ücretler Yasasına göre saptanan ve kıdem tazminatının tahakkuk ettiği tarihte yürürlükte olan aylık asgari ücret miktarının altı katı, hangisi daha az ise, her bir yıllık hizmete karşılık vergiden bağışıktır.

20/1992 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (c) bendinin

(iv) alt bendinin 69/1993 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(c)

(iv)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yasaları uyarınca ve/veya kayıtlı herhangi bir sendika tarafından yapılan toplu sözleşme veya işyerinde mevcut personel yönetmeliği gereğince ödenen kıdem tazminatı miktarı, bu bend amaçları bakımından tahakkuk ettiği yılın ödeneği sayılır ve vergi takdir ve tarhı için hesaplanır.

Ancak ödenen kıdem tazminatı miktarının her bir yıllık hizmete karşılık içerdiği hayat pahalılığı ile maaş veya ücret sayılan diğer haklarla birlikte, otuz iş gününe tekabül eden maaş veya ücret toplamı veya Asgari Ücretler Yasasına göre saptanan ve kıdem tazminatının tahakkuk ettiği tarihte yürürlükte olan aylık asgari ücretin dört katı, hangisi daha az ise, vergiden bağışıktır.

Bir yıldan az hizmete karşılık vergiden bağışık tutulacak miktarın saptanmasında bu kural orantılı olarak uygulanır.

Ancak, kıdem tazminatı üzerinden yukarıdaki kurallar çerçevesinde yapılması öngörülen vergi bağışıklığı, işten fiilen ayrılma halinde uygulanır. İşe devam ederken alınan kıdem tazminatı ve/veya tazminatlar vergiye bağlıdır.

Ayrıca görevde iken vefat etmiş olan veya görevde iken fiziki çalışma olanağını yüzde ellinin üzerinde veya tamamen kaybetmiş ve bu durumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sağlık Kurulu Raporu ile kanıtlamış olan kişilerin aldıkları kıdem tazminatı da bu bend amaçları bakımından vergiden bağışıktır.

24/1982 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (c) bendinin

(iv) alt bendinin 20/1992 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(c)

(iv)

Ancak ödenen kıdem tazminatı miktarının her bir yıllık hizmete karşılık içerdiği hayat pahalılığı ile maaş veya ücret sayılan diğer haklarla birlikte, otuz iş gününe tekabül eden maaş veya ücret toplamı veya Asgari Ücretler Yasasına göre saptanan ve kıdem tazminatının tahakkuk ettiği tarihte yürürlükte olan aylık asgari ücretin üç katı, hangisi daha az ise, vergiden bağışıktır.

Ayrıca, görevde iken vefat etmiş olan veya görevde iken fiziki çalışma olanağını yüzde ellinin üzerinde veya tamamen kaybetmiş ve bu durumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sağlık Kurulu Raporu ile kanıtlamış olan kişilerin aldıkları kıdem tazminatı da bu bend amaçları bakımından vergiden bağışıktır.

(d)

Serbest Meslek Kazançları :

(i)

Her türlü serbest meslek faaliyetlerinden doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.

27/1977

13/1980

(ii)

Serbest meslek sahiplerinin kazançları, Vergi Usül Yasası’nda öngörülen esaslara göre saptanır.

(e)

Taşınmaz Mal Sermaye İratları :

(i)

Her türlü taşınmaz maldan elde edilen iratlar, taşınmaz mal sermaye iradıdır.

(ii)

Bu bend amaçları bakımından, kiracı tarafından taşınmaz malı genişletecek veya ekonomik değerini arttıracak şekilde taşınmaz mala eklenen kıymetler, kira süresinin sonunda veya ondan önce bedelsiz olarak mal sahibine devredilmesi halinde, bu kıymetler mal sahibi bakımından bu tarihte aynen tahsil edilmiş sayılır ve kira süresi veya son beş yıla, hangisi kısa ise, eşit olarak bölünmek suretiyle o yılların geliri sayılır.

Kıymetlerin emsal bedellerinden düşük değerle devri halinde, aradaki fark bedelsiz devir sayılır.

(f)

Taşınmaz Mal Satış Kazançları :

16/1989

15/1980

11/1982

24/1982

16/1989

(i)

İktisap şekline bakılmaksızın elde edilen her türlü taşınmaz malların herhangi bir şekilde satılmaları, takas veya hibe edilmeleri veya kamulaştırılmaları veya başka bir şekilde elden çıkarılmaları halinde, elde edilen kazançlar taşınmaz mal satış kazançlarıdır.

“Ancak, taşınmaz malın onaylanmış ve tüzel kişilik kazanmış bir Vakfa vakfedilmesi; kişinin eşine veya çocuklarına hibe yoluyla devretmesi; taşınmaz mal alım ve satımı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişiler hariç, 1 Ocak 1982 tarihinden sonra bir defaya mahsus olmak üzere ikametgah olarak kullanılan bir konut ve bir arsanın veya taşınmazın arsa dışında arazi olması halinde yüzölçümü bakımından bir arsaya tekabül eden kısmının elden çıkarılması halinde kazanç aranmaz.”

24/1982

16/1989

(ii)

Bu Yasa’nın 6’ncı maddesinin (12)’nci fıkrası kuralları saklı kalmak koşuluyla, taşınmaz mal alım ve satımı veya parselasyonu veya inşası ve satışı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişiler dışındaki kişilerin taşınmaz mal satış kazançları, bu Yasa amaçları bakımından aşağıdaki (5)’inci fıkrada öngörülen esas ve kıstaslarda hesaplanır.

24/1982

11/1985

16/1989

(iii)

Taşınmaz mal alım ve satımı veya parselasyonu veya inşası ve satışı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişilerin taşınmaz mal satış kazançları, bu Yasa amaçları bakımından aşağıdaki (5)’inci fıkrada öngörülen esas ve kıstaslarda hesaplanır.

Bu Yasa amaçları bakımından “taşınmaz mal alım ve satımı veya parselasyonu veya inşası ile uğraşan” deyimi, bu tür faaliyetleri meslek haline getirmiş veya amaçları arasında taşınmaz mal alım satım işlemleri yapması öngörülmüş olan kurumları veya herhangi bir takvim yılı içinde üç defadan fazla elden taşınmaz mal çıkarmış gerçek kişilerin vergi yükümlülüğü statüsünü anlatır. Bu statü kapsamına girmiş olanların daha sonraki yıllarda taşınmaz mal faaliyetleri ile ilgili süre veya işlem değişiklikleri bu statülerini etkilemez.

24/1982 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (f) bendinin

11/1985 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(f)

(i)

Ancak, taşınmaz malın vakfedilmesi; bu Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra bir defaya mahsus olmak üzere ikametgah olarak kullanılan bir konut ve bir arsanın elden çıkarılması; kişinin eşine veya çocuklarına hibe yoluyla devretmesi; ve Belediyeler Yasasına göre kent belediyesi sayılan belediye sınırları dışındaki bölgelerde bulunan, arsa haline dönüştürülmüş araziler hariç, tarımsal amaçlı arazinin elden çıkarılması halinde kazanç aranmaz.

(ii)

Gelir ve Kurumlar Vergisi amaçlı hesaplarda beyan edilenler hariç, taşınmaz malların elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar bu Yasa amaçları bakımından şöyle hesaplanır :

1 Ocak, 1982 tarihinden önce iktisap edilen her taşınmaz malın rayiç kıymeti, iktisap şekline bakılmaksızın, 1 Ocak, 1982 tarihi itibarıyla Tapu ve Kadastro Dairesince saptanan rayiç kıymettir.

1 Ocak, 1982 tarihinden sonra iktisap edilen her taşınmaz malın rayiç kıymeti;

Miras yoluyla intikal etmişse, Veraset Vergisi Yasası amaçları bakımından esas alınan kıymetle taşınmaz mala tekabül eden Veraset Vergisi miktarı toplamıdır;

Miras dışında herhangi bir yolla iktisap edilmişse, iktisap tarihindeki rayiç kıymettir.

Bir malın herhangi bir şekilde elden çıkarılma tarihindeki rayiç kıymeti veya satış bedeli (hangisi fazla ise) ile bu alt bendin birinci ve ikinci paragraflarında saptanan rayiç kıymeti arasındaki fark, bu taşınmaz maldan elde edilen kazançtır.

Herhangi bir kişinin eşine veya çocuklarına hibe yoluyla devrettiği taşınmaz malı alan eş veya çocukların ayni taşınmaz malı hibe edildiği tarihten başlayarak 5 yıl içinde elden çıkarması halinde kazanç, hibeyi yapan kişinin devraldığı tarihteki veya 1 Ocak, 1982 tarihindeki (hangi tarih daha sonra ise) rayiç kıymet ile hibeyi alan tarafından elden çıkarıldığı tarihteki rayiç kıymet veya satış bedeli (hangisi fazla ise) arasındaki fark olarak hesaplanır.

(iii)

Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce taşınmaz mal alımı ve satımı ile uğraşanların Gelir ve Kurumlar Vergisi amaçlı hesaplarda veya başka şekilde Vergi Dairesine beyan etmiş oldukları taşınmaz malların kazançları, bu beyanlarda belirtilmiş olan maliyet bedeli ile elden çıkarma tarihindeki Tapu ve Kadastro Dairesince saptanan rayiç kıymet veya satış bedeli (hangisi fazla ise) arasındaki fark olarak hesaplanır.

11/1985 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (f) bendinin (ii)

ve (iii) alt bendlerinin 16/1989 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(f)

(ii)

Taşınmaz mal alım ve satımı ile uğraşan gerçek ve tüzel kişiler hariç, taşınmaz malların elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar bu Yasa amaçları bakımından şöyle hesaplanır :

1 Ocak, 1982 tarihinden sonra iktisap edilen her taşınmaz malın rayiç kıymeti;

Miras yoluyla intikal etmişse, Veraset Vergisi Yasası amaçları bakımından esas alınan kıymetle taşınmaz mala tekabül eden Veraset Vergisi miktarı toplamıdır;

Miras dışında herhangi bir yolla iktisap edilmişse, iktisap tarihindeki rayiç kıymettir.

(iii)

Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce taşınmaz mal alımı ve satımı ile uğraşan gerçek ve tüzel kişilerin taşınmaz mal kazançları Vergi Dairesine beyan etmiş oldukları maliyet bedeli ile elden çıkarma tarihindeki Tapu ve Kadastro Dairesince saptanan rayiç kıymet veya satış bedeli (hangisi fazla ise) arasındaki fark olarak hesaplanır.

(g)

Taşınır Mal Sermaye İratları :

Sahibinin ticari, tarımsal veya mesleki faaliyeti dışında parasal sermaye veya para ile temsil edilebilen değerlerden oluşan sermaye dolayısıyla elde ettiği temettü, faiz, kira ve benzer iratlar, taşınır mal sermaye iradıdır.

(h)

Diğer Kazanç ve İratlar :

(i)

Yukarıda öngörülen bendler dışında kalan her türlü kazanç ve iratlar.

Ancak, vergiyi doğuran olayın Yasalarla yasaklanmış bulunması vergi yükümlülüğünü ve vergi sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Fasıl 224

3/1960

7/1978

(ii)

Sahibi tarafından veya adına kazanç veya kâr amacıyla değil, kişisel amaçlarla kullanılan taşınmaz malın, Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası kuralları gereğince saptanan muhammen kıymetinin yüzde dördü olarak hesaplanan yıllık kıymeti.

Bu bend amaçları bakımından, bir taşınmaz malı bedelsiz olarak kullanmasına sahibi tarafından izin verilen bir şahıs, bu taşınmaz malı sahibi için ve onun adına kullanılır sayılır.

(iii)

Bu Yasanın 6’ncı maddesinde belirtilen istisnalar dışında kalan her türlü temsil ödeneği ve tahsisatlar.

27/1977

13/1980

(iv)

Amortismana bağlı ekonomik kıymetlerin satılması halinde Vergi Usül Yasasına göre saptanan kazanç miktarı.

(v)

Geçici olarak ticari ve her türlü işlem ve faaliyetlerin yapılmasından veya her türlü işlemlere aracılıktan elde edilen kazançlar.

(vi)

Herhangi bir faaliyetin veya görevin durdurulması nedeniyle alınan paralar, ayınlar ve sağlanan her türlü menfaatler.

(vii)

Hava parası, taşınmaz malın boşaltılması, kullanım hakkının devri, herhangi bir faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması veya herhangi bir zararın tazmini için alınan tazminatlar.

(viii)

Her türlü ihtira beratı, patent, telif, imtiyaz, ticari ünvan, işletme, alâmeti farika ve sair hakların veya ortaklık haklarının veya şirket hisselerinin veya faaliyeti durdurulan işletmenin satışından veya herhangi bir şekilde devredilmesinden elde edilen kazançlar.

(ix)

K.K.T.C. sınırları içinde veya K.K.T.C. ile yabancı memleketler veya yabancı memleketler ile K.K.T.C. arasındaki ulaştırma ve taşımacılık işlemlerinden elde edilen kazançlar.

(x)

Bir mahkeme hükmü veya vasiyetname şartı veya herhangi bir anlaşma gereğince sağlanan gelir veya ömür boyunca veya belli bir süre için tahakkuk eden veya alınan yıllık tahsisat.

(xi)

Bir işletme faaliyetinin durdurulması nedeniyle işe ait ticari stoktan elde edilen kazançlar:

Bu bend amaçları bakımından, vergilendirme dönemi içinde bir ticaret, meslek veya iş icra eden herhangi bir şahsın işi bırakması veya faaliyetini durdurması halinde, işe ait ticari stokun kıymeti aşağıda belirtilen şekilde saptanır.

Bu gibi ticari stokun K.K.T.C. dahilinde ayni işi icra eden veya etmek amacında olana bir kıymet karşılığında satılmış veya devredilmiş olması ve bu işten sağlanan kazancın hesaplanmasında maliyeti satın alan tarafından gider olarak indirilmesi halinde kıymeti, satıştan temin edilen meblağ veya devir karşılığının kıymeti olarak hesaplanır.

Yukarıdaki paragrafta belirtilen koşullar haricinde veya faaliyet durdurulmakla beraber satış veya devir olmaması halinde, ticari stokun kıymeti, rayiç kıymet üzerinden hesaplanır.

Bu bend amaçları bakımından, ticari stok deyimi, her türlü mamül veya yarı mamül, taşınır ve taşınmaz mallar ve ticari, sınai ve tarımsal mallar ile malzemeyi ve her türlü hakları anlatır.

Bu bend kuralları, işin veya faaliyetin bir ferdin ölümü nedeniyle durdurulması halinde uygulanmaz.

Fası 151

15/1971

20/1971

20/1975

(xii)

Bahse Tutuşma Evleri, Kumarhaneler ve Kumarı Önleme Yasası uyarınca Devletten kumarhane veya herhangi bir talih oyununa dayalı olarak faaliyette bulunmak için işletme imtiyazı veya izni alanların, kurumlar dahil, elde ettikleri kazançlar.

24/1982

16/1989

(2)

Gelirin saptanmasında, yukarıdaki (1)’inci fıkranın (f) bendinin (ii) ile (iii) alt bendleri ile (h) bendinin (ix) ve (xii) alt bendlerinde belirtilen faaliyetlerden dolayı elde edilen gelirler hariç, (1)’inci fıkrada açıklanan gelirlerin gerçek ve safi kazanç tutarları gözetilir.

(3)

Yabancıların (1)’inci fıkranın (h) bendinin (ix) alt bendinde belirtilen ulaştırma ve taşımacılık işlerinde elde ettikleri kazançlar, Kurumlar Vergisine bağlı yabancı ulaştırma kurumlarının kazançlarının tesbitine ait esaslara göre saptanır.

24/1982

16/1989

(4)

Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (h) bendinin (xii) alt bendinde belirtilen faaliyetlerden elde edilen safi kazanç, ilgili vergilendirme dönemindeki iade veya herhangi bir isim altındaki ödeme işlemlerinden önceki toplam brüt hasılata uygulanacak yüzde yirmi (%20) ortalama safi kâr oranı esası üzerinden hesaplanır ve işletmenin bu faaliyetleri dışındaki işlemlerinden doğan zararlar bu safi kazançtan indirilmez.

24/1982 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin (2) ve (4)’üncü fıkralarının

16/1989 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli

(2)

Gelirin saptanmasında, bu Yasada aksine kural bulunmadıkça, (1)’inci (h) bendinin (ix) ve (xii) alt bendlerinde belirtilen kazançlar hariç, (1)’inci fıkrada belirtilen kazanç ve iratların gerçek ve safi tutarları gözetilir.

(4)

(1)’inci fıkranın (h) bendinin (xii) alt bendinde belirtilen faaliyetlerden elde edilen safi kazanç, ilgili vergilendirme dönemindeki toplam brüt hasılata uygulanacak yüzde yirmi (%20) ortalama safi kâr oranı esası üzerinden hesaplanır ve işletmenin bu faaliyeti dışındaki faaliyetlerinden doğan zararlar bu safi kazanca mahsup edilmez.

24/1982

16/1989

(5)

Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (f) bendinin (ii) ve (iii) alt bendlerinde belirtilen yükümlülerin öngörülen faaliyetlerinden elde ettikleri safi kazançları, taşınmaz malların elden çıkarılmaları tarihinde Tapu ve Kadastro Dairesi tarafından saptanan rayiç kıymete veya satış bedeline hangisi fazla ise, uygulanacak yüzde yirmibeş (%25) ortalama safi kâr oranı esası üzerinden hesaplanır ve bu Yasanın 31’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (i) bendi kuralları saklı kalmak koşuluyla, bu tür faaliyetlerden veya faaliyetler dışındaki işlemlerden doğan zararlar, hesaplanan bu safi kazançtan indirilmez.

Vergilendirme Dönemi

(1)

Gelir Vergisinde vergilendirme dönemi, geçmiş takvim yılıdır.

(2)

Yükümlülüğün takvim yılı içinde kalkması halinde vergilendirme dönemi, takvim yılı başından yükümlülüğün kalktığı tarihe kadar geçen süreyi kapsar.

(3)

Kesinti yoluyla ödenen vergilerde isthkak sahipleri, ayrıca yıllık beyanname vermek zorunda değillerse, kesintinin ilgili bulunduğu dönemler vergilendirme dönemi sayılır ve kesilen veya kesilmesi gereken vergiler yıllık verginin yerine geçer.

İstisnalar ve Muaflıklar

Aşağıda gösterilen gelirler, Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.

(1)

K.K.T.C. Başkanı, Başbakanı, Başkanları, K.K.T.C. Meclisi Başkanı, Başkan Yardımcısı, Milletvekilleri ile Yargıç ve Savcılara verilen temsil ödeneği ve güvenlik kamu görevlilerine Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mali Tüzüğünde saptanan esaslar çerçevesinde verilen yan ödenek.

(2)

K.K.T.C. Kamu Görevlilerine ve Siyasal Kamu Görevlilerine dış ülkelerde yaptıkları görev karşılığı ödenen ve Bakanlar kurulu tarafından saptanan özel tahsisat.

26/1977

9/1979

18/1980

(3)

Emeklilik Yasası uyarınca K.K.T.C. Bütçesinden ödenen, hayat pahalılığı tahsisatı dahil, emeklilik maaşı ile Yerel Kuruluşların, Sosyal Sigortalar Dairesinin ve Bakanlar Kurulunun onayladığı kurumların ödediği, ödnekli izin fonu hariç, emeklilik maaşı ve bunun üzerinden Devlet kıstaslarına göre ödenen hayat pahalılığı tahsisatı.

26/1977

9/1979

18/1980

(4)

Emeklilik Yasası uyarınca K.K.T.C. Bütçesinden ödenen emeklilik ikramiyeleri ile Yasalarca kurulmuş emekli sandıkları, Sosyal Sigortalar Dairesi veya İhtiyat Sandığı tarafından ödenen emeklilik ikramiyeleri ve diğer toptan ödemeler.

(5)

Malûl Gazilere ve Şehit Ailelerine, hayat pahalılığı tahsisatı dahil, Devlet tarafından ödenen maaşlar ile Devlet tarafından yapılan sosyal yardımlar.

(6)

Ölüm veya yaralanma nedeniyle tazminat olarak alınan herhangi bir miktar.

Ancak, bu miktarın en son alınan ücretin bir yıllık toplamını veya Mahkeme kararıyla kesilen miktarı aşan kısmı vergiye bağlıdır.

(7)

Bir üniversite, kolej veya okulda veya tanınmış bir eğitim müessesesinde öğrenim veya staj amaçları için Devlet tarafından ödenen veya Vergi Dairesinin onayıyla gider karşılığı olarak alınan paralar.

Ancak, asil görev veya memuriyet dolayısıyla alınan ücretler bu istisnaya bağlı değildir.

(8)

Bakanlar Kurulunun onayladığı sosyal amaçlı kurumlardan veya hayır kurumlarından alınan paralar.

11/1985

(9)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki banka veya kredi kooperatiflerinden veya Devlet tahvillerinden bir takvim yılında elde edilen toplam faizin, hangisi fazla ise, yüzde ellisi veya 250,000.-TL. Bu istisnalar, gerçek kişiler dışındaki yükümlülere uygulanmaz.

Ancak, Bakanlar Kurulu, tüzük ve kararname çerçevesinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile ilgili faizleri kısmen veya tamamen muaf tutabilir.

(10)

Uluslararası usul ve prensiplere uygun olarak, karşılıklı olmak koşuluyla, diplomatik dokunulmazlığa sahip olan yabancı memleketlerin diplomatik ve konsolosluk temsilcilerinin ödenekleri.

(11)

Bakanlar Kurulunun Resmi Gazete’de yayımlayacağı bir kararname ile saptanacak koşullar çerçevesinde, yurt ekonomisinin kalkınması için yatırım amacıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, yabancı devlet veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti haricindeki yabancı kuruluşlar tarafından verilen kredilerden elde edilen faizlerin tümü veya bir kısmı.

11/1985

(12)

Bu Yasa’nın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (f) bendi kuralları uyarınca saptanan safi kazancın vergilendirilmesinde, taşınmaz malın elden çıkarılması halinde, bu husustaki safi kazancın yüzde otuz (% 30)’u.

“Bu muafiyet oranı, her yılın Ocak ayı içinde, yüzde altmış (%60)’ı aşmamak koşuluyla, Bakanlar Kurulu kararıyla yükseltilebilir.”

69/1993 sayılı Yasa ile eklenen bent.

(13)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescil edilmiş ve yasal merkez ve iş merkezleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan hava ulaştırma kurumları tarafından istihdam edilen kaptan pilot, ikinci pilot ile uçuş mühendislerine münhasır uçuş hizmetleri dolayısıyle ödenen uçuş tazminatlarının %50’si ile bu kurumlar tarafından sözkonusu personel lehine sağlanan ferdi iş kazası sigortası ve lisans kaybı sigortası menfaatleri.

24/1982 sayılı Yasanın 6’ncı maddesinin (9) ve (12)’nci fıkralarının

11/1985 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(9)

Kıbrıs Türk Federe Devletindeki banka veya kredi kooperatiflerinden veya Devlet tahvillerinden bir takvim yılında elde edilen toplam faizin, hangisi fazla ise, yüzde ellisi veya 100,000.-TL.

Ancak, Bakanlar Kurulu, tüzük ve kararname çerçevesinde, Kıbrıs Türk Federe Devleti tahvilleri ile ilgili faizleri kısmen veya tamamen muaf tutabilir.

(12)

Ancak, taşınmaz mal alımı ve satımı veya parselasyonu veya inşası ve satımı ile uğraşanların kazançlarına bu fıkrada öngörülen indirim uygulanmaz.

Bu Yasa amaçları bakımından elden çıkarma veya satış deyimi, her türlü satış, takas, kamulaştırma veya hibe yoluyla Tapu ve Kadastro Dairesi tarafından yapılan mülkiyet devir işlemini anlatır.

24/1982 sayılı Yasanın 6’ncı maddesinin (13)’üncü fıkrasının

67/1987 sayılı Yasa ile kaldırılmazdan önceki şekli.

(13)

Kıbrıs Türk Federe Devleti Yasaları uyarınca tescil edilmiş herhangi bir kooperatif şirketinin veya herhangi bir kooperatif tasarruf bankasının geliri.

Safi Kazancın Saptanmasında

İndirilebilecek Giderler

(1)

Bu Yasa’da aksine kural bulunmadıkça, safi kazancı saptamak amacıyla, aşağıda gösterilen gider unsurları dahil olmak üzere, vergi yükümlüsü tarafından tamamen ve münhasıran safi kazancı sağlamak hususunda işin önemi ve genişliği ile orantılı olarak yapılan giderler, kanıtlanmaları halinde hasılattan indirilebilir.

İşle ilgili olmak koşuluyla;

(a)

Bina, tesis ve makinelerin onarım, kira ve sair kullanma masrafları.

Ancak, bunların kısmen veya tamamen kişisel amaçlar için kullanılması halinde, bu indirimler Vergi Dairesi tarafından kısmen veya tamamen dikkate alınmaz.

11/1985

(b)

(i)

Özel salon tipi motorlu araçlar dışında kalan işletmeye ait motorlu araçların bakımı, onarımı ve diğer kullanım giderleri veya indirimleri.

(ii)

Herhangi bir Yasada aksine kural bulunmasına bakılmaksızın, özel salon tipi motorlu araçların yatırım indirimi dışındaki amortisman ve kullanım giderlerinin Vergi Dairesinin uygun göreceği ve bu giderlerin yüzde elli (% 50)’sini aşmayacak bir miktarı.

Ancak, bu bendin (i) ve (ii) alt bendlerinde belirtilen giderlerin kişisel amaçlar için yapılması halinde, bu giderler veya indirimler kısmen veya tamamen dikkate alınmaz.

(c)

Her türlü alet ve edavatın, malzemenin veya emtianın satın alınması veya tamiri.

11/1985

(d)

Bilet giderlerine ek olarak işletmelerin, siyasal kamu görevlileri dışında kalan kamu görevlilerine Devlet tarafından öngörülen en yüksek günlük harcırah miktarını aşmayan, dış seyahat giderleri.

Ancak, bu giderler, tamamen veya münhasıran imalat ve/veya ihracat yapan işletmelerde yılda toplam otuz güne tekabül eden miktardan fazla olamaz ve seyahatin kısmen veya tamamen kişisel amaçlar ihtiva etmesi halinde, bu giderler Vergi Dairesi tarafından kısmen veya tamamen dikkate alınmaz.

24/1982 sayılı Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci fıkrasının (b) ve (d) bendlerinin

11/1985 sayılı Yasa ile değişmeden önceki şekli.

(1)

(b)

Özel salon araçlar dışında kalan işletmeye ait araçlar ile “B” izni olan taşıt araçlarının onarım, kira ve diğer kullanma giderleri.

Ancak, “B” izni olan araçlar dışında kalan işletmeye ait diğer taşıt araçlarının kısmen veya tamamen kişisel amaçlar için kullanılması halinde, bu indirimler Vergi Dairesi tarafından kısmen veya tamamen dikkate alınmaz.