KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

MERKEZ BANKASI TEŞKİLAT YASASI

57/1987 Sayılı Yasa

(29/1990 ve 31/1997 Sayılı Değişiklik Yasaları ile Birlikte)

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

Kısa İsim	1.		Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Teşkilât Yasası olarak isimlendirilir.
Tanımlar	2.		Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe: “Aylık”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasında görevlendirilen personele, hizmetleri karşılığında kadroya dayandırılarak ay üzerinden verilen parayı anlatır; “Bakan” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde Maliye İşleri ile görevli bakanı anlatır; “Başkan”, Merkez Bankası Yönetim Kurulu Başkanını anlatır; “Merkez Bankası”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını anlatır; “Merkez Bankası Personeli”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasında görev lyapan personeli anlatır; “Sözleşmeli Ücreti”, 4’üncü madde kurallarına bağlı olarak Merkez Bankasında sözleşme ile çalıştırılan personele ödenen parayı anlatır; “Yönetim Kurulu”, Merkez Bankası Yönetim Kurulunu anlatır.
Amaç	3.		Bu Yasanın amacı, Merkez Bankası Personelinin hizmet koşullarını, niteliklerini, atanma ve yetişmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak ve yükümlülüklerini, disiplin işlemlerini ve öteki özlük işlerini düzenlemektir.
Hizmetlerin Yürütülmesi ve İstihdam Şekilleri	4.		(1)		Merkez Bankasının görevleri, İdari ve Merkez Şubede istihdam edilecek yeterli sayıda Yönetimcilik, Genel Hizmetler ve Bedeni Hizmetleri Gerektiren Yardımcı Hizmetler Sınıfına atanan sürekli ve sözleşmeli personel eliyle yürütülür.
			(2)		Bu Yasa amaçları bakımından Banka hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlere atanan, Banka bütçesinden hizmetleri karşılığında kadroya dayandırılarak ve ay üzerinden aylık olarak para alan ve banka personeli diye anılan kişiler “sürekli personeldir.”.
			(3)		Özel bir meslek ve uzmanlık öğrenim ve bilgisini gerektiren görevlerde, bu Yasa kuralları çerçevesinde sözleşme ile çalıştırılacak kişiler “sözleşmeli personeldir.” Bunların hizmete alınmaları ve sözleşmelerinin yenilenmesi Başkanın teklifi ile Yönetim Kurulunca Sözleşme şKoşullarınabağlı olarak yapılır. Sözleşmeli personelin görev süresi iki yıldır ve bir defaya mahsus olamak üzere en çok iki yıllık bir süre için yenilenebilir.
			(4)		Bankada bu maddede öngörülen iki istihdam şekli dışında ancak geçici görev ihtiyaçları için “geçici personel” çalıştırılabilir.
İKİNCİ KISIM Merkez Bankası Personelinin Ödev ve Sorumlulukları, Genel Hakları ve Uymaları Gereken Yasalar BİRİNCİ BÖLÜM Ödev ve Sorumlulukları
Personelin Bağlılık Ödevi	5.		Banka personeli, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasasına bağlı kalmak ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yasalarını özenle uygulamak zorundadırlar.
Personelin Emirlere Uyma Ödevi	6.		(1)		Banka personeli, amirlerinin verdiği emirleri doğru ve iyi bir biçimde yerine getirmekle ödevlidirler. Ancak, banka personeli, amirinden aldığı emri, anayasaya, Yasa, Tüzük ve Yönetmelik kurallarına aykırı görürse yerine getirmez ve aykırılığı emri verene yazı ile bildirir. amir emrinde direnir ve bu emrini yazı ile yinelerse, emri yerine getiren sorumlu olmaz, sorumluluk emri verene ait olur.
			(2)		Konusu suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilmez. yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulmaz. Ancak, amir, verdiği emrin bir suç teşkil etmediğini açıkça ve yazılı olarak belirttiği ve emrin niteliğinden de bunun tamamen bir suç olduğu açıkça anlaşılmadığı takdirde, personel emri yerine getirir, sorumluluk amirine yüklenir.
			(3)		Savaş ve doğal afetler gibi olağanüstü hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması amacıyla yasalarda açıkça gösterilen istisnalar saklıdır.
Personelin Hizmeti Dikkat ve Özenle Yerine Getirme Ödevi	7.		(1)		Banka personeli, görevlerini dikkat ve özenle yerine getirmek zorundadırlar. Kasıt veya ihmal nedeniyle Bankaya verdikleri kayıp ve zararlardan ötürü sorumludurlar.
			(2)		Hizmetin işleyişinden zarar gören üçüncü kişiler, bu zarardan ötürü bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, banka aleyhine dava açarlar. Bankanın genel kurallara göre sorumlu olan personele rücu hakkı saklıdır. Mahkemece kusurlu bulunmayan personele hiçbir şekilde rücu edilemez ve hakkında bu Yasa veya herhangi bir yasa gereğince herhangi bir işlem yapılamaz.
Personeliln Davranış ve İşbirliği Ödevi ve Yurt Dışında Davranış	8.		(1)		Banka Personelinin işbirliği içinde çalışmaları esastır.
			(2)		Banka personeli, resmi nitteliklerinin gerektirdiği saygınlık ve güvene değer olduklarını, hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar.
			(3)		Sürekli veya geçici görevle veya yetişme, inceleme ve araştırma amacıyla yabancı memleketlerde bulunan Banka personeli, Devlet onurunu ve görev haysiyetini zedeleyici eylem ve davranışlarda bulunamazlar.
Personelin Göreve Gelme Ödevi	9.		Banka personeli, çalışma saatlerinde görev yerinde bulunurlar ve amirlerinden izin almadan görev yerinden ayrılamazlar.
Personelin Mal Bildiriminde Bulunma Ödevi	10.		Banka personeli, kendileri, eşleri ve bakmakla yükümlü bulundukları çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve borçları hakkında mal bildiriminde bulunurlar.
Personelin Resmi Belgeler ile Araç ve Gereçleri ve Görev Gereği Tahsis Edilen Taşınır ve Taşınmaz Malları Geri Verme ve Boşaltma Ödevi	11.		Banka personeli, görevleri sona erdiği zaman ellerinde bulunan görevle ilgili resmi belgelerle araç ve gereçleri derhal ve görevi gereği kendilerine tahsis edilen taşınır ve taşınmaz amlı da Yönetim Kurulunca uygun görülecek bir süre sonunda geri vermek ve boşaltmak zorundadırlar. Bu zorunlluluk banka personelinin mirasçılarını da kapsar.
Personelin Yansızlık Ödevi	12.		Banka personeli, görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapamazlar ve yan tutamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM Genel Haklar
Personelin Güvenlik Hakkı		13. yasalarda ve bu Yasada belirtilen durumlar dışında hiçbir banka personelinin görevine son verilemez; aylık ücret ve başka hakları elinden alınamaz.
Personelin Çekilme Hakkı		14. Banka personeli, 59’uncu, 60’ıncı, 61’inci ve 62’nci maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde, Bankadaki görevlerinden çekilme hakkına sahiptürler.
Personelin Emeklilik Hakkı 26/1977 9/1979 18/1980 26/1982 54/1982 14/1983 22/1983 20/1985 3/1987 14/1987		15.		(1)			Banka personelinin emeklilik işlemlerinde Emeklilik Yasasındaki esaslar ve ilkeler aynen uygulanır. Ayrıca Emeklilik Yasasına tabi bir hizmetten Bankaya geçiş hallerinde, hizmet süreleri birleştirilerek, emeklilik hak ve menfaatleri bu birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden hesaplanır ve ödenir. Hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle emekliye sevk hallerinde, ilgili personelin Devlette geçen sürelere ait hak ve menfaatleri, Bankaca Maliye işleri ile görevli Bakanlıktan tahsil edilir.
				(2)			Devletten emeklilik hak ve menfaatlerini almak suretiyle ayrılanlarda bu hizmet birleştirilmesi yapılamaz.
31/1997 35/1987 44/1992 56/1994				(3)			Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Yasası yürürlüğe girmeden önce Merkez Bankası görevini yürüten Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası’nda 20.7.1974 tarihinden sonra görev yapan ve daha sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası’nda çalışan KKTC yurttaşlarından herhangi bir emeklilik menfaati alamayanların yapmış oldukları hizmetler Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası’nda yapılmış fiili hizmet sayılır. Ancak bu fıkra kurallarına uygun olarak kişiye menfaat verilmesi Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası’ndaki hizmetlerine karşılık herhangi bir menfaat almaması koşuluna bağlıdır.
Personelin İzin Hakkı		16.		(1)			Banka personeli, 79’uncu, 80’inci, 81’inci, 82’nci ve 83’üncü maddelerde öngörülen süre ve koşullarla izin hakkına sahiptirler.
				(2)			Sözleşmeli personelin izin hakları sözleşmelerinde belirlenir.
Personelin Ücretsiz Tedavi Hakkı		17.		(1)			Banka personeli, muayene, tedavi, ilâç ve benzeri sağlık hizmetlerinden ücsretsiz olarak yararlanma hakkına sahiptir.
				(2)			Bu hak, banka personelinin eşini, bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasını ve on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarını ve on sekiz yaşını doldurmuş olsalar dahi yüksek öğrenimde bulunan veya bedenen veya ruhen malül olan çocukları ile evli olmayan kız çocuklarını da kapsar.
				(3)			Hak sahibi, yurt içinde tedavisine oşlanak olmadığının tam eşekküllü bir devlet hastahanesinin sağlık kurulu raporu ile saptanması halinde, tedavi için yurt dışına gönderilebilir. Bu kimselerin yok ve tedavi ücretlerinin tümü Banka tarafından karşılanır.
				(4)			Banka emekli personeli de yukarıdaki fıkralarda öngörülen kurallar çerçevesinde bu haktan yararlanır.
Personelin Aylık,Ücret ve Ödenek Alma Hakkı		18.		(1)			Bankaca görevlendirilenlere hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay üzerinden maaş verilir.
				(2)			Sözleşmeli personel ile geçici personele verilecek ücret ve ödenekler, bu Yasadaki esaslara, sözleşme ve atanma koşullarına uygun olarak belirlenir.
Personelin Hayat Pahalılığı Ödeneği Hakkı		19. Bu Yasa uyarınca Bankada sürekli ve sözleşmeli olarak çalışan veya emekliye ayrılmış olan her personele, Bakanlar Kurulunun saptayacağı esas ve kıstaslar çerçevesinde hayat pahalılığı ödeneği verilir. Bu haktan aynı esas ve kıstaslar çerçevesinde geçici personel de yararlanır.
Personelin Barem İçi Artış Ödeneği Hakkı		20. Banka personeli, bu Yasadaki kurallar çerçevesinde girdikleri kadroda öngörülen baremlerinde belirtilen ve kademe ilerlemelerine karşılık teşkil eden barem içi artışlarını, kademe ilerlemesinin başlangıç tarihinden başlayarak her yıl düzenli bir biçimde alırlar.
Personelin Ek Çalışma Ödeneği Hakkı 7/1979 3/1982 12/1982 44/1982 42/1983 5/1984 29/1984 50/1984 2/1985 10/1986 13/1986 30/1986 31/1987 Birinci Cetvel		21. Günlük çalışma saatleri dışında çalışmayı gerektirecek durumlarda çalışan personele, Kamu görevlileri Yasasının 27’nci maddesi kuralları çerçevesinde ek çalışma ödeneği verilir. Ancak, ek çalışma ödeneği, Kamu Görevlileri Yasasının 21’nci maddesinin (5)’nci fıkrası kurallarına bakılmaksızın, bu Yasaya ekli Birinci Cetvelde Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı olarak belirlenen hizmet sınıflarındaki personele verilmez.
Personelin Yolluk ve İaşe-İbate Ödeneği Hakkı		22.		(1)		Bankada çalışan ve bir görevin yerine getirilmesi için görev yerinden sürekli veya geçici olarak ayrılan personele, Devlette öngörülen kıstaslar üzerinden yolluk ve iaşe-ibate ödeneği verilir.
				(2)		Sözleşmeli personel ile geçici personelin yol masrafları ve gündelikleri, sözleşmelerindeki ve atama koşullarındaki kurallara göre ödenir.
Personelin Burs ve Kurs Ödeneği Hakkı		23. Banka tarafından mesleği ile ilgili olarak, yetenek, bilgi ve görgüsünü artırma, yetişme ve eğitim amacı ile 56’ncı madde kuralları çerçevesinde yurt dışına gönderilen Banka personeline aylığından ayrı olarak kurs ücreti de ödenir.
Personelin Giyecek Yardımı Hakkı		24. Banka personeline her yıl bütçede öngörülecek ödenek çerçevesinde giyecek yardımı yapılır.
Vekalet Ödeneği Alma Hakkı		25. 58’ncı madde kuralları çerçevesinde vekaleten bir göreve atanan banka personelinin vekalet aylığı alma hakkı vardır.
Personelin Ek Ödenek Hakkı		26. Banka personeline, Yönetim Kurulunun saptayacağı miktarlarda maaşlarına ilâveten ek ödenek verilebilir. Bu ek ödenek emeklilik amaçları bakımından dikkate alınmaz. Çalışma ve verime karşılık verilen bu ödenek kazanılmış hak teşkil etmez.
On Üçüncü Maaş İkramiyesi 7/1979 3/1982 12/1982 44/1982 42/1983 5/1984 29/1984 50/1984 2/1985 10/1986 13/1986 30/1986 31/1987		27. Banka personeline, Yönetim Kurulunca her yıl, Kamu Görevlileri Yasasının 24 A maddesi kuraları çerçevesinde on üçüncü maaş ikramiyesi ödenir.

Yayın Hakkı		28. 30’uncu madde kurallarına bağlı olmak koşuluyla, her banka personeli, sosyal, kültürel ve mesleki konularda görüş ve düşüncelerini basın ve yayın yoluyla serbestçe açıklama hakkına sahiptir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yasaklar

Personelin Siyasal Faaliyette Bulunma Yasağı 5/1976 29/1977 1/1980 4/1980 12/1981 17/1985 19/1985	29. Banka personeli, Seçim ve Halkoylaması Yasası kuralları saklı kalmak koşuluyla, siyasal partilere üye olamazlar ve siyasal etkinliklerde bulunmak ve herhangi bir siyasal partinin veya kişinin yararını veya zararını amaçlayan bir davranış veya eylemde bulunmak için görevlerini kötüye kullanamazlar.
Personelin Yayın Yasağı	30. Banka Personeli 12’nci madde ile saptanan yansızlık ödevini zedeleyecek ve 29’uncu maddede belirtilen siyasal etkinliklerde bulunma yasağına ters düşecek biçimde gazete ve dergi yazarlığı yapamaz, radyo ve televizyon gibi yayın araçlarıyla bu yöndeki görüş ve düşüncelerini açıklayamaz ve siyasal nitelikli bir gazete veya derginin yönetimine katılamaz. 28’inci madde kuralları saklıdır.
Personelin Bilgi ve Demeç Verme Yasağı	31. Banka personelinin, basın ve yayın organlarına bilgi ve demeç vermesi yasaktır. Banka adına bilgi veya demeç verme yetkisi Başkanlığa veya yetkili kılacağı kişiye aittir.
Personelin Denetimindeki Kuruluştan Çıkar Sağlama Yasağı	32. Banka personelinin, denetimi altında bulunan gerçek veya tüzel kişilerden, doğrudan doğruya veya aracılar eliyle her ne ad altında olursa olsun çokar sağlaması veya rüşvet alması yasaktır.
Personelin Başka İş Yapma Yasağı	33. Banka personeli, tüm zamanlarını Banka hizmetlerinin yürütülmesine ve görevlerinin yerine getirilmesine ayırmakla yükümlü olup, çalışma saatleri içinde veya dışında ücretli veya ücretsiz bir iş yapamazlar, ticaretle ve serbest meslekle iştigal edemezler.
Personelin Gizli Bilgileri Açıklama Yasağı	34.	(1)	Banka personeli, görevlerini yerine getirirken, öğrendikleri bilgi ve belgeleri, Başkanlığın yazılı onayı olmadan, yetkili merciler dışında hiçbir kişiye açıklayamazlar ve yeyın organlarına veremezler.
		(2)	Banka personeli, (1)’nci fıkrada belirtilen bilgi ve belgeleri, görevlerinden ayrılmış olsalar dahi, on yıl sürreyle sır olarak saklamakla yükümlüdürler.
		(3)	Banka personeli, görevlerinin yürütülmesi ile ilgili bir konuda yetkili mahkeme önünde tanıklık yapmak veya muhafazalarında bulunan bir resmi belgeyi mahkemeye göstermek üzere çağırıldıkları zaman, yetkili mahkemece yapılan bu çağrıya uymak ve çağrı yazısını bağlı olduğu amirin bilgisine getirmekle yükümlüdür.
Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyette Bulunma Yasağı	35.	(1)	Banka personeli, tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamazlar; özel büro, muayenehane, sörceri veya klinik açamazlar ve bu gibi yerlerde çalışamazlar; sanayi veya tarımsal işletmelerde görev alamaz, ticari temsilci veya vekil olamaz, herhangi bir şirkette ortak veya hissedar olamazlar ve bu gibi şirket ve ortaklıklarda, müdürlük, idare meclisi üyeliği ve murakıplık görevlerini üstelenemezler. Ancak, veraset yoluyla veya ana ve babadan bağış yoluyla intikal eden hisseleri derhal Yönetim Kuruluna bildirmekle yükümlüdürler. Yönetim Kurulu, banka personelinin, görevi gereği bu hisselerin ilgili olduğu şirket veya ortaklıklara herhangi bir yarar veya çıkar sağlayabileceği kanaatına varırsa, banka personelinden bu hisseleri en çok üç ay içinde elden çıkarmasını ister.
		(2)	Banka personelinin on altı yaşından küçük çocukları de, ticari sayılmalarını gerektirecek hiçbir etkinlikte bulunamazlar. Ancak, Kamu İktisadi Teşebbüsleri dışında herhangi bir şirkette hissedar veya ortak olmaları halinde, durum derhal Yönetim Kuruluna bildirilir. Yönetim Kurulu, sözkonusu çocuğun anne veya babası olan banka görevlisinin görevi gereği, bu hisselerin ilgili olduğu şirketlere veya ortaklıklara herhangi bir yarar veya çıkar sağlayabileceği kanısına varırsa, banka görevlisinden bu hisselerin en çok üç ay içinde elden çıkarmasını ister.
		(3)	Bu madde kuralları, banka personelinin Kooperatif Şirketlerde ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinde ortak veya üye olmalarını engellemez.

ÜCÜNCÜ BÖLÜM

Sınıflandırma ve Kadrolar

BİRİNCİ BÖLÜM

Sınıflanırma

Personelin Sınıf Ayrımı ve Esasları	36. Banka hizmetleri, bu hizmetlerin etkinlikle yerine getirilebilmesi için gerekli öğrenim, yetişme ve meslek niteliklerine göre:
	(A)	Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı,
	(B)	Genel Hizmetler Sınıfı ve
	(C)	Bedeni Hizmetleri Gerektiren Yardımcı Hizmetler Sınıfı,
	olmak üzere üç ana hizmet sınıfına ayrılır.
Derece	37. Derece, sınıf içinde görevin önem ve sorumluluğunun artışı ile ayarlı yükselme adımıdır.
Kademe	38. Kademe, derece içinde, görevin önem ve sorumluluğu artmadan yıllık ilerleyiş yeridir.
Personelin Öğrenim Koşulu	39. Bankaya alınacak personelin, Yüksek Öğrenim görmüş veya Lise veya Ortaokul mezunu olmaları koşuldur. Bedeni hizmetleri gerektirenler için bu koşullar aranmaz.
Öğrenim Durumları	40. Banka personelinin, öğrenim durumlarına göre, hangi dereceden işe başlayacağı, ilgili kadronun hizmet şemasında gösterilir. Ancak görevde olanların yeterli tecrübeye sahip oldukça 18 B Baremine kadar terfileri mümkündür.
Personelin Kademe İlerlemesi	41. Girdikleri Hizmet Sınıfı ve kadro görevi ile ilgili, yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlara bir, doktora derecesi alanlara üç kademe ilerlemesi verilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Kadrolar ve Hizmet Şemaları

Kadrolar ve Hizmet Şemaları Birinci Cetvel	42.	(1)	Banka personelinin bu Yasaya bağlı olarak genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü oldukları hizmetlerin gerektirdiği asıl ve sürekli görevleri yerine getirecek teşkilât kadroları, kadro adı, kadro sayısı, hizmet sınıfı, sınıf içindeki derecesi ve maaş baremleri bu Yasaya ekli Birinci Cetvelde öngörülmektedir.
		(2)	Birinci Cetvelde gösterilen kadrolar, sayı aşılmamak kaydıyla her yıl Bankanın Bütçesinde gösterilir ve Bütçeye konacak oödenek çerçevesinde doldurulur.
		(3)	Sözleşmeli personel kadroları da geçici kadro cetvellerinde yer alır ve bu Cetvellerde Sözleşmeli Personelin kadro sayısı, her kadronun karşılığının en az ve en çok ücret tutarı ile uzmanlık ve meslek öğrenim ve bilgisinin tanımı yer alır.
		(4)	Geçici personel, bankanın geçici görevlerinin yerine getirilmesi ve hizmetlerin aksamaması için gerekli görülen durum ve dönemler için her yıl bankanın Bütçesine gerekli ödenek konmak suretiyle, Yönetim Kurulunca geçici atama ile görevlendirilir.
İkinci Cetvel		(5)	Bu Yasaya ekli Birinci Cetvelde öngörülen kadrolara atanacak personelde aranacak nitelikler ve her kadronun görev, yetki ve sorumlulukları bu Yasaya ekli İkinci Cetvelde yer alan hizmet şemalarında öngörülmektedir.
Kadrosuz Personel Çalıştırılama- yacağı	43. Bu Yasaya bağlı olarak yasal kadrosu bulunmayan daimi kadrolu personel çalıştırılamaz ve hizmet koşulları belirlenmeyen kadrolara atama yapılamaz.
Kadroların