R.G. 146
05.08.2008
ULUSLARARASI
BANKACILIK BİRİMLERİ YASASI
41/2008 |
||
|
|
||
|
|
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı
yapar: |
|
|
Kısa İsim |
1. Bu Yasa, Uluslararası
Bankacılık Birimleri Yasası olarak
isimlendirilir. |
|
|
BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar |
||
|
Tefsir |
2. Bu Yasada metin başka türlü
gerektirmedikçe; |
|
|
|
“Bakanlık”, Ekonomi İşleriyle Görevli Bakanlığı
anlatır. |
|
|
|
“Daire”, Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesini
anlatır. |
|
|
|
“Dolaylı İlişki”, bir gerçek kişi ile eşi ve velayeti
altındaki çocukları, bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları veya Yönetim
Kurulu Başkanı, Yönetim Kurulu Üyesi, Genel Müdürü veya Genel Müdür
Yardımcısı oldukları ortaklıklar ve aralarında yukarıda belirtilen ilişkiler
olmasa dahi birinin ödeme güçlüğüne düşmesinin diğer bir veya birkaçının
ödeme güçlüğüne düşmesi sonucunu doğuracak boyutta ilişkiler bulunan gerçek
veya tüzel kişilerin ilişkisini anlatır. |
|
|
|
“Dolaylı İştirak”,
dolaylı ilişki içerisinde bulunanların sermayelerinin doğrudan veya dolaylı
olarak %25 ve daha fazlasına iştirak
ettikleri ortaklıkları anlatır. |
|
|
|
“Merkez Bankası”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez
Bankasını anlatır. |
|
|
|
“Nitelikli Pay”, bir ortaklığın sermayesinin veya oy
haklarının doğrudan veya dolaylı olarak %10 veya daha fazlasını teşkil eden
paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme
imtiyazı veren payları anlatır. |
|
|
|
“OECD”, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünü
anlatır. |
|
|
|
“Tüzel Kişi”, tüzel kişinin kendisini ve nihayette söz
konusu tüzel kişiyi kontrol etme veya yönetme kabiliyetini sağlayacak
miktarda hisseye sahip gerçek kişileri anlatır. |
|
|
46/2000
21/2002 |
“Uluslararası Bankacılık
Birimi”, Bu Yasa kuralları
uyarınca kurulan ve kısaca “UBB” olarak da isimlendirilen şirketleri anlatır
ve bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan Off-Shore Bankalar Yasası kuralları
uyarınca faaliyet izni alan şirketleri de kapsar. |
|
|
|
|
|
|
Amaç |
3. Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
finans sektörünün uluslararası finans sektörü ile entegrasyon hedefine ve
ülke ekonomisi ile istihdama olumlu katkılar sağlamak ve uluslararası
bankacılık birimlerinin kuruluş ve faaliyetlerini düzenlemektir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
İKİNCİ KISIM UBB’lerin Kuruluş ve Faaliyet Esasları BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş Şartları,
Kuruluş İzni ve Faaliyet İzni |
||||
|
Kuruluş
Şartları |
4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde UBB olarak faaliyette
bulunmak üzere Merkez Bankasına başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişi
kurucu hissedarlarda kanıtlayıcı belgelerle birlikte aşağıdaki nitelikler
aranır: |
|||
|
|
|
(1) |
Gerçek kişilerin Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmaması, tüzel kişilerin ise Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde kurulmuş veya tescil edilmiş olmaması; Ancak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
yurttaşı olup başvuru tarihinden
önceki son 5 yılda, her yıl için Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde 90 günden fazla bulunmayan gerçek kişiler söz
konusu UBB’nin kurucu hissedarı olabilirler. |
|
|
|
|
(2) |
Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması veya affa uğramış olsa dahi 6 aydan
fazla hapis cezası almış olmaması veya zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas
gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan
kaçakçılık suçları veya resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma veya vergi
kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçları ile suç
gelirlerini aklama veya terörizmin finansmanı suçlarından hüküm giymiş
olmaması; |
|
|
|
|
(3) |
UBB’nin en az % 51 hissesine sahip olacak kurucu hissedarlarının, OECD
üyesi ülkelerde faal ve herhangi bir kısıtlamaya tabi olmayan bir bankada asgari %51 hisseye sahip olması veya bu bankayı
asgari çoğunluk sağlayan dolaylı iştirak hisseleri vasıtasıyla kontrol
ediyor olması; |
|
|
|
|
(4) |
Yukarıdaki (3)’üncü
fıkrada belirtilen kurucu hissedarların, başvuru tarihinde kendi ülkelerinde
uygulanan mevzuat doğrultusunda alınmış ve geçerliliğini koruyan faaliyet izinlerinin
olması ve bulundukları ülke denetim otoritesi tarafından hiçbir kısıtlamaya
tabi olmamaları ve denetlenmelerine engel herhangi bir hususun bulunmaması. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kuruluş İzni |
5.
|
(1) |
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde,
bu Yasa ve bu Yasa altında yayımlanan tebliğlere uygun olarak UBB olarak
faaliyette bulunacaklar, kuruluş izni almak için Merkez Bankasına
başvururlar. |
|
|
|
(2) |
Kuruluş için bu Yasanın
23’üncü maddesi uyarınca yayımlanan
tebliğle belirlenen bilgi ve belgeleri içeren başvuru dosyasına, 20.000 €
(Yirmi Bin Euro) tutarındaki başvuru harcının Merkez Bankası nezdindeki
Hazine hesaplarına yatırıldığını gösteren makbuzun eklenmesi gerekir. |
|
|
|
(3) |
Kuruluş izni başvuruları
Merkez Bankası Yönetim Kurulu tarafından en geç 3 ay içerisinde
sonuçlandırılır. |
|
|
|
(4) |
Kuruluş izni Merkez
Bankası Yönetim Kurulunun en az 4
üyesinin olumlu oyu ile verilir. Verilen izin Merkez Bankasınca Resmi
Gazete’de yayımlanır. |
|
|
|
|
|
|
Faaliyet İzni |
6. |
(1) |
Kuruluş iznini alan UBB en geç 6 ay içerisinde, Daire
nezdindeki tescil işlemlerini tamamlayıp tam teşekküllü işyerini, teknik
donanımını ve personel yapısını oluşturup faaliyet izni almak için Merkez
Bankasına başvuruda bulunur. Başvurunun 6 ay içinde yapılmaması halinde
kuruluş izni iptal edilmiş sayılır. Ancak makul nedenler olması halinde
Merkez Bankası Yönetim Kurulu 3 aylık ek süre vermeye yetkilidir. |
|
69/2002 |
|
(2) |
UBB’nin kuruluşunda,
Yabancı Sermaye Yasasının 4’üncü maddesi kuralları uygulanmaz. |
|
39/2001 59/2002 |
|
(3) |
Faaliyet izni başvurusuna, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası
uyarınca Merkez Bankası tarafından bankalarda bağımsız denetim yapma
yetkisi verilen bir
bağımsız denetim kuruluşu
tarafından onaylanmış açılış
bilançosu ile lisans ücretinin yatırıldığını gösteren makbuz eklenir. |
|
|
|
(4) |
Merkez
Bankası faaliyet izni başvurusunu en
geç 2 ay içerisinde bu Yasa
ve bu Yasa uyarınca yayımlanan tebliğlerde belirtilen kurallara uygunluğu
bakımından kontrol eder. Yapılan kontrol sonucunda uygunluk raporu verilen
UBB’ye Merkez Bankası Yönetim Kurulu kararı ile faaliyet izni verilir ve
verilen izin Merkez Bankasınca Resmi Gazete’de yayımlanır. Kurallara
aykırılık olduğu sürece faaliyet izni verilmez. |
|
|
|
(5) |
Merkez Bankası Yönetim
Kurulunun faaliyette bulunmasına izin verdiği UBB’lerin en geç 3 ay
içerisinde faaliyete geçmemesi halinde verilen faaliyet izni geçersiz sayılır. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Lisans Ücreti ve Faaliyet İzninin
Yenilenmesi |
7. UBB’ler, faaliyet izni almak
için lisans ücreti olarak Merkez Bankası nezdindeki Hazine hesabına 20.000 €
(Yirmi Bin Euro) yatırırlar. Her yıl
lisans ücreti olarak 20.000 € (Yirmi Bin Euro)’yu ilgili yılın ocak ayı
sonuna kadar Merkez Bankası nezdindeki Hazine hesabına yatırmaları halinde, faaliyet izinleri
kendiliğinden yenilenir. Ocak ayı sonuna kadar lisans ücretini yatırmayan
UBB’lerin faaliyet izinleri iptal edilir. |
||
|
|
|
||
|
İade |
8. Ödenen başvuru harcı ve lisans ücreti hiçbir koşulda iade edilmez. |
||
|
|
|
||
|
|
İKİNCİ BÖLÜM Sermaye
Tutarı ve Hisse Değişiklikleri |
||
|
Asgari Sermaye Tutarı |
9. UBB’lerde aranan asgari ödenmiş
sermaye miktarı 1.000.000 € (Bir Milyon Euro) olup, Merkez Bankası bu
miktarı 4 katına kadar artırmaya yetkilidir. Karar Resmi Gazete’de yayımlanan
bir tebliğle duyurulur ve en az bir yıllık geçiş süreci verilir. |
||
|
|
|||
|
Hisse Devir veya Edinimleri |
10. |
(1) |
Herhangi bir
kişinin UBB sermayesinin %10’u veya daha fazlasını temsil eden hisse edinmesi
veya bir ortağa ait hisselerin UBB sermayesinin %10, %33 veya
%50'sini aşması sonucunu veren hisse edinimleri ile bir ortağa ait hisselerin
yukarıdaki oranların altına düşmesi sonucunu veren hisse devirleri Merkez
Bankasının iznine tabidir. İzin alınmadan yapılan hisse edinim ve devirleri Daire nezdinde kaydolunmazlar.
Sermaye artırımı veya hisse devri yoluyla nitelikli paya sahip olacak her
gerçek veya tüzel kişinin kurucu hissedarlarda aranan şartları taşıması ve
her durumda bu Yasanın 4’üncü maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü fıkralarında belirtilen kuralların sağlanmış
olması koşuldur. Bu fıkrada belirtilen kurallara aykırı hisse edinim veya
devirleri ve yapılan kayıtlar bu Yasaya aykırıdır ve hükümsüz sayılır. |
|
|
|
(2) |
Yapılacak
devirlerde, gerçek veya tüzel kişiler arasında dolaylı ilişki ve dolaylı iştirak
durumu dikkate alınır. |
|
|
|||
|
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM UBB’lerin Faaliyet Esasları, İdari
Yapıları ve Muhasebe Kayıtları |
|||
|
|
|
||
|
UBB’nin İsmi |
11.
UBB’nin ismi; Daire
nezdinde tescil ettirilen isme “IBU Ltd.” veya “International Banking Unit Ltd." veya “UBB Ltd.” veya “Uluslararası
Bankacılık Birimi Ltd” ibareleri eklenmek suretiyle belirlenir. |
||
|
|
|
||
|
UBB’lerin Faaliyet Esasları |
12. |
(1) |
UBB’ler, uluslararası bankacılık teamüllerine uygun olarak
faaliyetlerini tamamen yurtdışına yönelik yürütürler. |
|
|
|
(2) |
UBB’ler,
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yılda 90 günden fazla bulunan gerçek kişilere veya Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyetinde kurulmuş veya tescil edilmiş tüzel kişilere yönelik bankacılık
faaliyeti yürütemezler. Ancak Merkez Bankasından izin almak
kaydıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki kamu kurum ve kuruluşlarına veya
yetkili makamlardan yatırım teşviği almış projelerin finansmanı için herhangi
bir gerçek veya tüzel kişiye kredi verebilirler. |
|
39/2001 59/2002 |
|
(3) |
UBB’ler, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Bankalar Yasasına bağlı faaliyet gösteren bankalarda mevduat hesabı açabilirler ve kendi
amaçları için her türlü idame ve idare giderlerini bu hesaplardan ödeyebilirler. |
|
|
|
(4) |
UBB’ler, Merkez Bankasından izin almak kaydıyla, Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli şirketlerin hisse senetleri ile diğer
menkul kıymetlerine yatırım yapabilirler. |
|
|
|
(5) |
UBB’ler, herhangi bir ülkede fiziki bir hizmet ofisi
bulunmayan, tam gün çalışan personel istihdam etmeyen ve bankacılık işlemleri
ile kayıtları açısından resmi bir otoritenin denetimine ve iznine tabi
olmayan bankalarla ve
hesaplarını bu tür bankalara kullandırmadığından emin olmadıkları finans
kuruluşları ile muhabirlik ilişkisine giremezler. |
|
|
|
|
|
|
Kaynak ve Kâr Transferi 4/2008 |
13. UBB’ler tasarruflarında bulunan kaynakları ve
birikmiş kârlarını, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi
Yasası dışındaki mevzuatta herhangi bir kısıtlama olmasına bakılmaksızın,
bankacılık sektörü aracılığı ile yurt dışına transfer edebilirler. |
||
|
|
|
||
|
|
|
||
|
Demirbaş ve Sabit Varlık Transferi |
14. Her türlü demirbaş ve
sabit varlık, Merkez Bankasının yazılı onayı
olmaksızın, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye transfer edilemez. Bu
sınırlamaya tabi olmayan varlıklar Merkez Bankasınca Resmi Gazete’de
yayımlanan bir tebliğle düzenlenir. |
||
|
|
|
||
|
Muhasebe Kayıtları |
15. |
(1) |
UBB’ler,
muhasebe kayıt ve mali raporlarını Merkez Bankasınca uluslararası muhasebe
standartlarına göre hazırlanıp Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğe
uygun olarak düzenler. Muhasebe birimi
olarak Euro veya Dolar kullanırlar. |
|
|
|
(2) |
Merkez
Bankası tarafından UBB’lerden talep edilecek her türlü bilgi ve belgeler
belirlenen sürelerde gönderilir. |
|
|
|
(3) |
UBB’ler
faaliyetleri ile ilgili bütün bilgi ve belgeleri tescil edilmiş adreslerinde
12 yıl süreyle muhafaza etmek ve Bakanlık veya Merkez Bankası tarafından
talep edildiği anda ibraz etmek ve/veya göstermek zorundadırlar. |
|
|
|
|
|
|
Personel İstihdamı |
16. |
(1) |
UBB’lerde tam
zamanlı olarak görev yapacak Genel Müdür veya Genel Müdür Yardımcılarından en
az birinin ve UBB’lerde istihdam edilecek toplam personel sayısının en az
yarısının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması ve Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde ikamet ediyor olması koşuldur. |
|
|
|
(2) |
UBB’lerde
görev yapacak Genel Müdür veya Genel Müdür Yardımcılarının bankacılık,
ekonomi, işletme, maliye veya fınans konularında en az lisans diploması almış
olması ve bankacılık veya finansla ilgili bir
alanda 5 yıl yöneticilik yapmış olması zorunludur. |
|
|
|
(3) |
UBB’ler
faaliyete başladıktan sonra personel listesini Merkez Bankasına göndermekle
yükümlüdürler. Ayrıca personel değişiklikleri en geç 2 hafta içerisinde
Merkez Bankasına bildirilir. |
|
39/2001 59/2002 4/2008 |
|
(4) |
Yüz kızartıcı
suçlardan dolayı mahkum olanlar, müflisler, eylemleri sonucu bir bankanın
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasasının 37’nci maddesi kapsamına
alınmasına neden olup mahkum olanlar ile Suç Gelirlerinin Aklanmasının
Önlenmesi Yasası kuralları uyarınca hüküm giymiş bulunanlar Genel Müdür veya
Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışamazlar. Bu kural yurt dışında işlenen
suçlar için kıyasen uygulanır. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Yönetim Kurulu |
17. |
(1) |
UBB’lerin Yönetim Kurulları en az 3
kişiden oluşur ve üyelerden en az birinin
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması zorunludur. Ayrıca,
üyelerden birinin ekonomi, işletme, maliye, bankacılık veya fînans
konularında en az lisans diploması almış olması koşuldur. |
|
39/2001 59/2002 4/2008 |
|
(2) |
Yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum
olanlar, müflisler, eylemleri sonucu bir bankanın Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Bankalar Yasasının 37’nci maddesi
kapsamına alınmasına neden olup mahkum olanlar veya Suç Gelirlerinin
Aklanmasının Önlenmesi Yasası kuralları uyarınca hüküm giymiş bulunanlar
Yönetim Kurulu üyesi olamazlar. Bu kural yurt dışında işlenen suçlar için
kıyasen uygulanır. |
|
|
|
|
|
|
Mali Raporların Denetimi 39/2001 59/2002 |
18.
UBB’lerin mali raporları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası
uyarınca Merkez Bankasından bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi alan
bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetlenir. |
||
|
Mali Raporların Sunulması |
19.
UBB’ler, uluslararası denetim standartlarına göre denetlenmiş ve Genel
Kurullarınca onaylanmış bilanço, kâr ve zarar tabloları ve dipnotları
da içeren mali raporlarının birer suretini en geç müteakip yılın Nisan
ayı sonuna kadar Bakanlığa, Merkez Bankasına ve Daireye gönderirler. |
||
|
|
|
||
|
Kayıt ve Yazışma Dili |
20.
UBB’ler, her türlü resmi yazışmayı İngilizce veya Türkçe olarak yaparlar.
Tutacakları her türlü kayıt ve tutanak yine İngilizce veya Türkçe olarak tutulur. |
||
|
ÜÇÜNCÜ KISIM Merkez Bankasının Görev ve Yetkileri |
|||
|
Merkez Bankasının Görev ve Yetkileri |
21. Merkez
Bankası, bu Yasa ve ilgili diğer mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve uygulamayı
denetlemek ve sonuçlandırmak üzere gerekli düzenlemeleri yapmaya, UBB’lerin
etkin ve düzenli çalışmasını sağlamak üzere gerekli kararları almaya ve
uygulamaya yükümlü ve yetkilidir. |
||
|
|
|
||
|
|
|
|||||
|
Merkez Bankasının Denetim Yetkisi Fasıl 113 28/1974 7/1977 30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007 39/2001 59/2002 38/1997 4/2008 |
22. |
(1) |
Merkez Bankası, UBB’lerin
faaliyetlerini bu Yasa kurallarına uygunluk açısından denetlemeye yetkilidir. Ayrıca Merkez Bankasının, Şirketler
Yasası, vergi mevzuatı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası, Para
ve Kambiyo Yasası, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası kuralları
uyarınca bankaları denetlemesine ilişkin kurallar, UBB’lere de uygulanır ve
Merkez Bankası, UBB’leri bu Yasalar açısından denetler. |
|||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
(2) |
Yapılan denetimler
sonucunda bu Yasa ve yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen diğer mevzuat ve
yasa kurallarına aykırı faaliyette bulunduğu tespit edilen UBB’lerin
aykırılığı gidermeleri için makul bir süre verilir. Verilen bu süre
içerisinde aykırılığın giderilmemesi veya giderilmesine yönelik tedbir
alınmadığının tespiti halinde faaliyet izinleri Merkez Bankası tarafından
Resmi Gazete’de yayımlanarak iptal edilir ve bu işlem ilgili mercilere
duyurulur. |
|||
|
|
|
(3) |
UBB’lerin
faaliyet izinlerinin iptal edilmesine ilişkin usul ve esaslar, Merkez
Bankasınca hazırlanıp, Resmi Gazete'de yayımlanan bir tebliğle düzenlenir. |
|||
|
|
|
|
|
|||
|
Tebliğ Çıkarma Yetkisi |
23. Bu
Yasanın 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 9’uncu, 10’uncu, 14’üncü, 15’inci, 21’inci ve
22’nci maddelerinin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Merkez
Bankasınca Resmi Gazete’de yayımlanan
bir tebliğle belirlenir. |
|||||
|
|
|
|||||
|
DÖRDÜNCÜ KISIM Tescil Harcı
ve Vergiye Dair Kurallar |
||||||
|
Tescil Harcı 19/1963 29/1970 12/1972 2/1973 17/1973 37/1977 27/1980 12/1987 42/1987 25/1991 39/1995 11/2006 Fasıl 113 28/1974 7/1977 30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007 |
24.
UBB’lerin, Daire
nezdinde tescilinde, sermaye artırımlarında ve hisse devirlerinde, Pul Yasası
ve Şirketler Yasası kurallarına bakılmaksızın
%0.2 (binde iki) oranında harç alınır. |
|||||
|
|
|
|||||
|
Vergi Yükümlülüğü |
25. |
(1) |
UBB’ler uluslararası bankacılık
işlemleri ile diğer mali işlemlerini, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürürlükte olan vergilendirme
kural ve yasalarından bağımsız ve serbest olarak yerine getirirler. |
|||
|
41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993
38/2003
10/2004
16/2007 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989
20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003
13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 |
|
(2) |
UBB’ler Kurumlar Vergisi Yasası
kurallarına göre saptanacak matrah
üzerinden, Kurumlar Vergisi Yasası ve Gelir Vergisi Yasasının diğer kurallarına
bakılmaksızın %2 oranında vergiye bağlı tutulurlar. | |||