R.G.    146

05.08.2008

ULUSLARARASI BANKACILIK BİRİMLERİ YASASI

 

41/2008

 

 

 

     Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

 

Kısa İsim

 

1. Bu Yasa, Uluslararası Bankacılık Birimleri Yasası olarak isimlendirilir.

 

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

 

Tefsir

2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;

 

“Bakanlık”, Ekonomi İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.

 

“Daire”, Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesini anlatır.

 

“Dolaylı İlişki”, bir gerçek kişi ile eşi ve velayeti altındaki çocukları, bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları veya Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim Kurulu Üyesi, Genel Müdürü veya Genel Müdür Yardımcısı oldukları ortaklıklar ve aralarında yukarıda belirtilen ilişkiler olmasa dahi birinin ödeme güçlüğüne düşmesinin diğer bir veya birkaçının ödeme güçlüğüne düşmesi sonucunu doğuracak boyutta ilişkiler bulunan gerçek veya tüzel kişilerin ilişkisini anlatır.

 

“Dolaylı İştirak”, dolaylı ilişki içerisinde bulunanların sermayelerinin doğrudan veya dolaylı olarak %25 ve daha fazlasına iştirak ettikleri ortaklıkları anlatır.

 

“Merkez Bankası”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını anlatır.

 

“Nitelikli Pay”, bir ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak %10 veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payları anlatır.

 

“OECD”, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünü anlatır.

 

“Tüzel Kişi”, tüzel kişinin kendisini ve nihayette söz konusu tüzel kişiyi kontrol etme veya yönetme kabiliyetini sağlayacak miktarda hisseye sahip gerçek kişileri anlatır.

 

 

46/2000

    21/2002

Uluslararası Bankacılık Birimi”, Bu Yasa kuralları uyarınca kurulan ve kısaca “UBB” olarak da isimlendirilen şirketleri anlatır ve bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan Off-Shore Bankalar Yasası kuralları uyarınca faaliyet izni alan şirketleri de kapsar.

 

 

Amaç

3. Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti finans sektörünün uluslararası finans sektörü ile entegrasyon hedefine ve ülke ekonomisi ile istihdama olumlu katkılar sağlamak ve uluslararası bankacılık birimlerinin kuruluş ve faaliyetlerini düzenlemektir.

 

 

 


 

 

 

 

 

İKİNCİ KISIM

UBB’lerin  Kuruluş ve Faaliyet Esasları

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Kuruluş Şartları, Kuruluş İzni ve Faaliyet İzni

 

Kuruluş Şartları      

 4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde UBB olarak faaliyette bulunmak üzere Merkez Bankasına başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişi kurucu hissedarlarda kanıtlayıcı belgelerle birlikte aşağıdaki nitelikler aranır:

 

 

(1)

Gerçek kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmaması, tüzel kişilerin ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kurulmuş veya tescil edilmiş olmaması;

         Ancak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olup başvuru tarihinden  önceki son 5 yılda, her yıl için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde 90 günden fazla bulunmayan gerçek kişiler söz konusu UBB’nin kurucu hissedarı olabilirler.

 

 

(2)

Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması veya affa uğramış olsa dahi 6 aydan fazla hapis cezası almış olmaması veya zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları veya resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma veya vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçları ile suç gelirlerini aklama veya terörizmin finansmanı suçlarından hüküm giymiş olmaması;

 

 

(3)

UBB’nin en az % 51 hissesine sahip olacak kurucu hissedarlarının, OECD üyesi ülkelerde faal ve herhangi bir kısıtlamaya tabi olmayan bir bankada asgari %51 hisseye sahip olması veya bu bankayı asgari çoğunluk sağlayan dolaylı iştirak hisseleri vasıtasıyla kontrol ediyor olması;

 

 

(4)

Yukarıdaki (3)’üncü fıkrada belirtilen kurucu hissedarların, başvuru tarihinde kendi ülkelerinde uygulanan mevzuat doğrultusunda alınmış ve geçerliliğini koruyan faaliyet izinlerinin olması ve bulundukları ülke denetim otoritesi tarafından hiçbir kısıtlamaya tabi olmamaları ve denetlenmelerine engel herhangi bir hususun bulunmaması.

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

Kuruluş  İzni

5.  

(1)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde, bu Yasa ve bu Yasa altında yayımlanan tebliğlere uygun olarak UBB olarak faaliyette bulunacaklar, kuruluş izni almak için Merkez Bankasına başvururlar.

 

 

(2)

Kuruluş için bu Yasanın 23’üncü maddesi uyarınca yayımlanan tebliğle belirlenen bilgi ve belgeleri içeren başvuru dosyasına, 20.000 € (Yirmi Bin Euro) tutarındaki başvuru harcının Merkez Bankası nezdindeki Hazine hesaplarına yatırıldığını gösteren makbuzun eklenmesi gerekir.

 

 

(3)

Kuruluş izni başvuruları Merkez Bankası Yönetim Kurulu tarafından en geç 3 ay içerisinde sonuçlandırılır.

 

 

(4)

Kuruluş izni Merkez Bankası Yönetim Kurulunun en az  4 üyesinin olumlu oyu ile verilir. Verilen izin Merkez Bankasınca Resmi Gazete’de yayımlanır.

 

 

 

 

Faaliyet İzni

6.

(1)

Kuruluş iznini alan UBB en geç 6 ay içerisinde, Daire nezdindeki tescil işlemlerini tamamlayıp tam teşekküllü işyerini, teknik donanımını ve personel yapısını oluşturup faaliyet izni almak için Merkez Bankasına başvuruda bulunur. Başvurunun 6 ay içinde yapılmaması halinde kuruluş izni iptal edilmiş sayılır.

         Ancak makul nedenler olması halinde Merkez Bankası Yönetim Kurulu 3 aylık ek süre vermeye yetkilidir.

69/2002

 

(2)

UBB’nin kuruluşunda, Yabancı Sermaye Yasasının 4’üncü maddesi kuralları uygulanmaz.

39/2001

    59/2002

 

(3)

Faaliyet izni başvurusuna, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası uyarınca Merkez Bankası tarafından bankalarda bağımsız   denetim   yapma  yetkisi   verilen   bir  bağımsız   denetim  kuruluşu  tarafından onaylanmış açılış bilançosu ile lisans ücretinin yatırıldığını gösteren makbuz eklenir.

 

 

(4)

Merkez Bankası faaliyet izni başvurusunu  en geç 2 ay içerisinde bu Yasa ve bu Yasa uyarınca yayımlanan tebliğlerde belirtilen kurallara uygunluğu bakımından kontrol eder. Yapılan kontrol sonucunda uygunluk raporu verilen UBB’ye Merkez Bankası Yönetim Kurulu kararı ile faaliyet izni verilir ve verilen izin Merkez Bankasınca Resmi Gazete’de yayımlanır. Kurallara aykırılık olduğu sürece faaliyet izni verilmez.

 

 

(5)

Merkez Bankası Yönetim Kurulunun faaliyette bulunmasına izin verdiği UBB’lerin en geç 3 ay içerisinde faaliyete geçmemesi halinde verilen faaliyet izni geçersiz sayılır.

 

 

 

 


 

 

 

 

 

Lisans Ücreti ve Faaliyet İzninin Yenilenmesi

7. UBB’ler,  faaliyet izni almak için lisans ücreti olarak Merkez Bankası nezdindeki Hazine hesabına 20.000 € (Yirmi Bin Euro)  yatırırlar. Her yıl lisans ücreti olarak 20.000 € (Yirmi Bin Euro)’yu ilgili yılın ocak ayı sonuna kadar Merkez Bankası nezdindeki Hazine hesabına yatırmaları halinde, faaliyet izinleri kendiliğinden yenilenir. Ocak ayı sonuna kadar lisans ücretini yatırmayan UBB’lerin faaliyet izinleri iptal edilir.

 

 

İade

8. Ödenen başvuru harcı ve lisans ücreti hiçbir koşulda iade edilmez.

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

Sermaye Tutarı ve Hisse Değişiklikleri

 

Asgari Sermaye Tutarı

9. UBB’lerde aranan asgari ödenmiş sermaye miktarı 1.000.000 € (Bir Milyon Euro) olup, Merkez Bankası bu miktarı  4 katına kadar artırmaya yetkilidir. Karar Resmi Gazete’de yayımlanan bir tebliğle duyurulur ve en az bir yıllık geçiş süreci verilir.

 

Hisse Devir veya Edinimleri

 

10.

(1)

Herhangi bir kişinin UBB sermayesinin %10’u veya daha fazlasını temsil eden hisse edinmesi veya bir ortağa ait hisselerin UBB sermayesinin %10, %33 veya %50'sini aşması sonucunu veren hisse edinimleri ile bir ortağa ait hisselerin yukarıdaki oranların altına düşmesi sonucunu veren hisse devirleri Merkez Bankasının iznine tabidir. İzin alınmadan yapılan hisse edinim ve devirleri Daire nezdinde kaydolunmazlar. Sermaye artırımı veya hisse devri yoluyla nitelikli paya sahip olacak her gerçek veya tüzel kişinin kurucu hissedarlarda aranan şartları taşıması ve her durumda bu Yasanın 4’üncü maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü  fıkralarında belirtilen kuralların sağlanmış olması koşuldur. Bu fıkrada belirtilen kurallara aykırı hisse edinim veya devirleri ve yapılan kayıtlar bu Yasaya aykırıdır ve hükümsüz sayılır.

 

 

(2)

Yapılacak devirlerde, gerçek veya tüzel kişiler arasında dolaylı ilişki ve dolaylı iştirak durumu dikkate alınır.

 


 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

UBB’lerin Faaliyet Esasları, İdari Yapıları ve Muhasebe Kayıtları

 

 

UBB’nin İsmi

11. UBB’nin ismi; Daire nezdinde tescil ettirilen isme “IBU Ltd.” veya “International Banking Unit Ltd." veya “UBB Ltd.” veya “Uluslararası Bankacılık Birimi Ltd” ibareleri eklenmek suretiyle belirlenir.

 

 

UBB’lerin Faaliyet Esasları

12.

(1)

UBB’ler, uluslararası bankacılık teamüllerine uygun olarak faaliyetlerini tamamen yurtdışına yönelik yürütürler.

 

 

(2)

UBB’ler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yılda 90 günden fazla  bulunan gerçek kişilere veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kurulmuş veya tescil edilmiş tüzel kişilere yönelik bankacılık faaliyeti yürütemezler.

          Ancak Merkez Bankasından izin almak kaydıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki kamu kurum ve kuruluşlarına veya yetkili makamlardan yatırım teşviği almış projelerin finansmanı için herhangi bir gerçek veya tüzel kişiye kredi verebilirler.

39/2001

    59/2002

 

(3)

UBB’ler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasasına bağlı faaliyet gösteren bankalarda mevduat hesabı açabilirler ve kendi amaçları için her türlü idame ve idare giderlerini bu hesaplardan ödeyebilirler.

 

 

(4)

UBB’ler, Merkez Bankasından izin almak kaydıyla, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli şirketlerin hisse senetleri ile diğer menkul kıymetlerine yatırım yapabilirler.

 

 

(5)

UBB’ler, herhangi bir ülkede fiziki bir hizmet ofisi bulunmayan, tam gün çalışan personel istihdam etmeyen ve bankacılık işlemleri ile kayıtları açısından resmi bir otoritenin denetimine ve iznine tabi olmayan bankalarla ve hesaplarını bu tür bankalara kullandırmadığından emin olmadıkları finans kuruluşları ile muhabirlik ilişkisine giremezler.

 

 

 

 

Kaynak ve Kâr Transferi

4/2008

13. UBB’ler tasarruflarında bulunan kaynakları ve birikmiş kârlarını, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası dışındaki mevzuatta herhangi bir kısıtlama olmasına bakılmaksızın, bankacılık sektörü aracılığı ile yurt dışına transfer edebilirler.

 

 


 

 

 

Demirbaş ve Sabit Varlık Transferi

14. Her türlü demirbaş ve  sabit varlık, Merkez Bankasının yazılı onayı olmaksızın, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye transfer edilemez. Bu sınırlamaya tabi olmayan varlıklar Merkez Bankasınca Resmi Gazete’de yayımlanan bir tebliğle düzenlenir.

 

 

Muhasebe Kayıtları

15.

(1)

UBB’ler, muhasebe kayıt ve mali raporlarını Merkez Bankasınca uluslararası  muhasebe  standartlarına göre hazırlanıp Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğe uygun olarak düzenler.  Muhasebe birimi olarak  Euro veya Dolar kullanırlar.

 

 

(2)

Merkez Bankası tarafından UBB’lerden talep edilecek her türlü bilgi ve belgeler belirlenen sürelerde gönderilir.

 

 

(3)

UBB’ler faaliyetleri ile ilgili bütün bilgi ve belgeleri tescil edilmiş adreslerinde 12 yıl süreyle muhafaza etmek ve Bakanlık veya Merkez Bankası tarafından talep edildiği anda ibraz etmek ve/veya göstermek zorundadırlar.

 

 

 

 

Personel İstihdamı

16.

(1)

UBB’lerde tam zamanlı olarak görev yapacak Genel Müdür veya Genel Müdür Yardımcılarından en az birinin ve UBB’lerde istihdam edilecek toplam personel sayısının en az yarısının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet ediyor olması koşuldur.

 

 

(2)

UBB’lerde görev yapacak Genel Müdür veya Genel Müdür Yardımcılarının bankacılık, ekonomi, işletme, maliye veya fınans konularında en az lisans diploması almış olması ve bankacılık veya finansla ilgili bir  alanda 5 yıl yöneticilik yapmış olması zorunludur.

 

 

(3)

UBB’ler faaliyete başladıktan sonra personel listesini Merkez Bankasına göndermekle yükümlüdürler. Ayrıca personel değişiklikleri en geç 2 hafta içerisinde Merkez Bankasına bildirilir.

 

39/2001

   59/2002

 

4/2008

 

(4)

Yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olanlar, müflisler, eylemleri sonucu bir bankanın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasasının 37’nci maddesi kapsamına alınmasına neden olup mahkum olanlar ile Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası kuralları uyarınca hüküm giymiş bulunanlar Genel Müdür veya Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışamazlar. Bu kural yurt dışında işlenen suçlar için  kıyasen uygulanır.

 

 

 

 


 

 

 

 

 

Yönetim Kurulu

17.

(1)

UBB’lerin Yönetim Kurulları en az 3 kişiden oluşur ve üyelerden en az birinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması zorunludur. Ayrıca, üyelerden birinin ekonomi, işletme, maliye, bankacılık veya fînans konularında en az lisans diploması almış olması koşuldur.

 

 

39/2001

    59/2002

 

4/2008

 

(2)

Yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olanlar, müflisler, eylemleri sonucu bir bankanın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti  Bankalar Yasasının 37’nci maddesi kapsamına alınmasına neden olup mahkum olanlar veya Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası kuralları uyarınca hüküm giymiş bulunanlar Yönetim Kurulu üyesi olamazlar. Bu kural yurt dışında işlenen suçlar için kıyasen uygulanır.

 

 

 

 

Mali Raporların Denetimi

39/2001

    59/2002

18. UBB’lerin mali raporları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası uyarınca Merkez Bankasından bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi alan bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetlenir.

 

Mali Raporların Sunulması

19. UBB’ler, uluslararası denetim standartlarına göre denetlenmiş ve Genel Kurullarınca onaylanmış bilanço, kâr ve zarar tabloları ve dipnotları da içeren mali raporlarının birer suretini en geç müteakip yılın Nisan ayı sonuna kadar Bakanlığa, Merkez Bankasına ve Daireye gönderirler.

 

 

Kayıt ve Yazışma Dili

20. UBB’ler, her türlü resmi yazışmayı İngilizce veya Türkçe olarak yaparlar. Tutacakları her türlü kayıt ve tutanak yine İngilizce veya Türkçe olarak tutulur.

 

 

 

ÜÇÜNCÜ  KISIM

Merkez Bankasının Görev ve Yetkileri

 

Merkez Bankasının Görev ve Yetkileri

21. Merkez Bankası, bu Yasa ve ilgili diğer mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve uygulamayı denetlemek ve sonuçlandırmak üzere gerekli düzenlemeleri yapmaya, UBB’lerin etkin ve düzenli çalışmasını sağlamak üzere gerekli kararları almaya ve uygulamaya yükümlü ve yetkilidir.

 

 


 

 

 

Merkez Bankasının Denetim Yetkisi

Fasıl 113

   28/1974

     7/1977

   30/1983

   28/1987

   65/1989

   56/1991

   42/1997

   29/2003

   35/2007

 

 39/2001

   59/2002

 

 38/1997

 

   4/2008

22.

(1)

Merkez Bankası, UBB’lerin faaliyetlerini bu Yasa kurallarına uygunluk açısından denetlemeye yetkilidir.

       Ayrıca Merkez Bankasının, Şirketler Yasası, vergi mevzuatı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası, Para ve Kambiyo Yasası, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası kuralları uyarınca bankaları denetlemesine ilişkin kurallar, UBB’lere de uygulanır ve Merkez Bankası, UBB’leri bu Yasalar açısından denetler.

 

 

 

 

 

 

 

(2)

Yapılan denetimler sonucunda bu Yasa ve yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen diğer mevzuat ve yasa kurallarına aykırı faaliyette bulunduğu tespit edilen UBB’lerin aykırılığı gidermeleri için makul bir süre verilir. Verilen bu süre içerisinde aykırılığın giderilmemesi veya giderilmesine yönelik tedbir alınmadığının tespiti halinde faaliyet izinleri Merkez Bankası tarafından Resmi Gazete’de yayımlanarak iptal edilir ve bu işlem ilgili mercilere duyurulur.

 

 

(3)

UBB’lerin faaliyet izinlerinin iptal edilmesine ilişkin usul ve esaslar, Merkez Bankasınca hazırlanıp, Resmi Gazete'de yayımlanan bir tebliğle düzenlenir.

 

 

 

 

Tebliğ Çıkarma Yetkisi

23. Bu Yasanın 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 9’uncu, 10’uncu, 14’üncü, 15’inci, 21’inci ve 22’nci maddelerinin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Merkez Bankasınca  Resmi Gazete’de yayımlanan bir tebliğle belirlenir.

 

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Tescil Harcı ve Vergiye Dair Kurallar

Tescil Harcı

 19/1963

     29/1970

     12/1972

       2/1973

     17/1973

     37/1977

     27/1980

     12/1987

     42/1987

     25/1991

     39/1995

     11/2006

 

  Fasıl 113

      28/1974

        7/1977

      30/1983

      28/1987

      65/1989

      56/1991

      42/1997

      29/2003

      35/2007

24. UBB’lerin, Daire nezdinde tescilinde, sermaye artırımlarında ve hisse devirlerinde, Pul Yasası ve Şirketler Yasası kurallarına bakılmaksızın %0.2 (binde iki) oranında harç alınır.

 

 

Vergi Yükümlülüğü

25.

(1)

UBB’ler uluslararası bankacılık işlemleri ile diğer mali işlemlerini, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürürlükte olan vergilendirme kural ve yasalarından bağımsız ve serbest olarak yerine getirirler.

    41/1976

       24/1977

       62/1977

       11/1980

       35/1983

       36/1987

       70/1993

       38/2003

       10/2004

       16/2007

 

    24/1982

        11/1985

       67/1987

       16/1989

       20/1990

       22/1991

       14/1992

       20/1992

       69/1993

       21/1995

          1/1997

         4/1998

       16/1998

         3/1999

       14/2001

       41/2002

       58/2003

       73/2003

       13/2005

       34/2005

       56/2006

       15/2007

       53/2007

       67/2007

 

(2)

UBB’ler Kurumlar Vergisi Yasası kurallarına göre saptanacak matrah üzerinden, Kurumlar Vergisi Yasası ve Gelir Vergisi Yasasının diğer kurallarına bakılmaksızın %2 oranında vergiye bağlı tutulurlar.