|
R.G 56 16.05.1989 |
||||||||||
POLİÇELER
DEĞİŞİKLİK YASASI
|
||||||||||
|
29/1989 Sayılı Yasa |
||||||||||
|
|
||||||||||
|
Kısa İsim Fasıl 262 |
1 |
Bu Yasa, Poliçeler (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve
aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan
Poliçeler Yasası ile birlikte okunur. |
||||||||
|
Esas Yasa’nın
73’üncü maddesinin değiştirilmesi |
2 |
Esas Yasanın , 73’üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 73’üncü madde konmak
suretiyle değiştirilir. |
||||||||
|
|
|
“Çekler ve Bankaların çeklerle ilgili yükümlülükleri |
73. |
(7) |
Çek, bir banka üzerine çekilmiş ve ilk talepte ödenen
bir poliçedir. |
|
||||
|
|
|
|
|
(2) |
Bankalar, işleyecek hesap açarken, çek karnesi verirken
ve bu yasa ile kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken,
bu işlemlerin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermek zorundadırlar. |
|
||||
|
|
|
|
|
(3) |
Bankalar, çek karnelerinin her yaprağına çekle işleyen
hesabın bulunduğu şubenin adını ve keşidecinin tam ismini ve hesap numarasını
yazmak zorundadır. Bankalar, çek karnelerinin yapraklarına bunlar dışında,
keşideci ile ilgili ek bilgileri de yazabilirler. |
|
||||
|
|
|
|
|
(4) |
Bir bankanın müşterisi tarafından o banka üzerine
çekilen çeki ödeme görevi ve yetkisi aşağıda ön görülen nedenlerden herhangi
birinin gerçekleşmesi durumunda sona erer: |
|
||||
|
|
|
|
|
|
(a) |
Çekin kaybolduğunun veya çalındığının veya müşteri veya
vekili tarafından imza edilmediğinin ve bu konuda polise şikayet yapıldığının
ve şikayetin polise yapıldığının polisce belgelendirildiğinin bankaya
bildirilmesi ve polisin verdiği belgenin bankaya verilmesi; veya |
|
|||
|
|
|
|
|
|
(b) |
Müşterinin öldüğünün bankaya bildirilmesi |
|
|||
|
Esas Yasa’nın 74’üncü maddesinin değiştirilmesi |
3. |
Esas Yasa’nın 74’üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki
yeni 74’üncü madde konmak suretiyle değiştirilir. |
|
|||||||
|
|
|
“Bankanın Çeki ödeme görevi |
74. |
Çekle İşleyen hesabın bulunduğu banka şubesi, ibraz
edildiği anda karşılığı bulunan çeki ödemek zorundadır. Çekin, muhatap bankanın
çek hesabı açılmış olan şubesi dışındaki herhangi bir şubesine ibraz edilmesi
halinde karşılığı o şube tarafından provizyon (karşılık) istenmek suretiyle ödenir. Bu
fıkra amaçları bakımından “ muhatap banka”, çekle işleyen hesabın açıldığı
bankaya anlatır” |
|
|||||
|
Esas Yasa’ya 74’üncü maddesinden sonra yeni maddelerin
eklenmesi |
4. |
Esas Yasa’nın 74’üncü maddesinden sonra aşağıdaki yeni
74A, 74B, 74C, 74Ç ve 74D maddeleri konmak suretiyle değiştirilir |
|
|||||||
|
|
|
“Çekin ödenemeyeceği hal |
74A. |
İbraz edildiğinde karşılığı olmadığı nedeniyle çekin
üzerinde yazılı tutarın ödenmeyeceğinin saptanması halinde, ibraz tarihi ile
ödenmeme sebebi çekin üzerinde yazılmak suretiyle hamiline geri verilir.” |
|
|||||
|
|
|
“Hesap sahibinin çekinin ödenmemesi hallerinde muhatap
Bankanın sorumlulukları |
74B. |
(1) |
Karşılığı olmadığı için çeki ödemeyen muhatap banka,
hesap sahibinin kendisinin veya vekil veya temsilcilerinin elinde bulunan o
bankanın bütün çek karnelerini geri vermesini bu maddenin (2)’ncifıkrası
gereğince düzeltme işlemlerini yerine getirmeden bir yıl süre ile çek keşide
edemeyeceğini ve aksine davranışların cezai müeyyideler gerektireceğini,
ibraz tarihini izleyen beş iş günü içinde, iadeli taahhütlü mektupla hesap
sahibine bildirir. Mektubun bir sureti aynı gün Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Merkez Bankasına gönderilir. |
|
||||
|
|
|
|
|
(2) |
Hesap sahibi ihtar mektubunu aldığı veya 74D maddesine göre
almış sayıldığı tarihten başlayarak 10 iş günü içinde çek tutarını, yüzde on
tazminat ve gecikme faizi ile birlikte hamil adına muhatap bankaya yatırdığı
takdirde, çek keşide hakkını yeniden
kazanır. Muhatap banka bu durumu bu maddenin (1). fıkrasına uygun olarak
gönderilen mektup tarihinden başlayarak yirmi bir iş günü içinde Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirir. Bu
madde amaçları bakımından “gecikme faizi” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez
Bankasınca saptanmış Resmi Gazete’de ilan edilen azami yasal genel kredi
faizini de anlatır.” |
|
||||
|
|
|
“Muhatap Banka, Merkez Bankası ve diğer bankaların
sorumlulukları |
74C. |
Muhatap Banka, karşılığı olmadığı için çekin ödenmediğini
ve hesap sahibi hakkında gereken bilgileri, 74B maddesinin (1)’inci fıkrasına
uygun olarak yapılan tebligat tarihinden başlayarak yirmibir iş günü içinde
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirir. Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez
Bankası durumu en fazla on iş günü içinde bankalara duyurur. Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının duyurusunun bankalar tarafından
öğrenildiği günden ve herhalde duyuru tarihini izleyen onbeşinci günün bitiminden başlayarak, bir yıl süre ile
hesap sahibine veya vekil ve temsilcilerine çek karnesi verilmez ve çekle
işleyecek hesap açılmaz ve açılmış mevcut hesaplar kapatılır.” |
|
|||||
|
|
|
“Merkez Bankasının duyurusu |
74Ç. |
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası, Şirketler
Mukayyitliğince kendisine bildirileniflas etmiş şirketlerin yüzde onbeş ve
daha fala hisseye sahip hissedarlarına ve çek hesabı açmaktan ve kullanmaktan
yasaklananlara ait duyuruları, ekli cetveldeki örneğe uygun olarak ilgili
durumlarda, ilgili bilgileri bir defaya mahsus olmak üzere yayınlar. Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası bu tür bilgileri en az ayda bir defa
yayınlamak zorundadır.” |
|
|||||
|
|
|
“Yapılan ihbarlarda adres ve tebliğatın şekli |
74D. |
Bu Yasa uyarınca yapılacak ihbarlar herhangi bir adres
değişikliği bildiriminde bulunulmadığı müddetçe çek hesabı sahibinin hesabı
açtırırken bildirdiği adrese yapılmakla geçerli olur. İadeli
taahhütlü mektubu ilgili kişi her ne sebeble olursa olsun, vermek isteyen
postacıdan ve/veya postahaneden teslim almaması halinde, postahanenin böyle
bir taahhütlü mektubun varlığı hakkında ilgili kişinin adresine ihbar veya
bildiri verdiği gün, iadeli taahhütlü mektubun varlığı hakkında ilgili
kişinin adresine ihbar veya bildiri verdiği gün, iadeli taahhütlü mektubun
tebliğ edilmiş olduğu addolunur.” |
|
|||||
|
“Easas Yasa’nın 75’inci maddesinin değiştirilmesi |
5. |
Esas Yasa 75’inci maddesi kaldırılmak ve yerine
aşağıdaki yeni 75’inci madde konmak suretiyle değiştirilir. |
|
|||||||
|
|
“Suç ve Cezalar |
75. (1) |
Bu Yasanın 74b maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca banka
tarafından yapılan ihbarı aldığı veya almış sayıldığı tarihten başlayarak on
iş günü içinde düzeltme işlemlerini yerine getirmeyenler veya geçerli bir
sebebe dayanmaksızın, çek karnelerini geri vermeyenler bir suc işlemiş
olurlar ve mahkümiyetleri halinde üç milyon Türk Lirasına kadar para cezasına
veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler. Bu
Yasanın 74B maddesinin (2)’nci fıkrasında belirtilen düzeltme işlemi
yapılmadığı halde 74C maddesindeki bir yıllık süre içinde veya bu maddenin
(4)’üncü fıkrası gereğince hükmolunan süre içinde çek keşide edenler,
fiillerinin başka bir suç sayılıp sayılmadığına bakılmaksızın, bir suc
işlemiş olurlar ve mahkümiyetleri halinde üç yıla kadar hapis veya üç milyon
Türk Lirasına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden
çarptırılabilirler. |
|
||||||
|
|
|
(2) |
Bu Yasanın 74, 74A, 74B ve 74C maddelerinde yazılı
yükümlülükleri yerine getirmeyen geciktiren banka bir suc işlemiş olur ve
mahkümiyeti halinde on milyon Türk Lirasına kadar ağır para cezasına
çarptırılabilir. |
|
||||||
|
|
|
(3) |
Bir çek kaybolmadığı veya çalınmadığı veya imza
edildiği halde çekin kaybolduğu veya çalındığı veya imza edilmediğini polise
veya bankaya bildiren kişi bir suç işlemiş olur ve mahkümiyeti halinde üç
yıla kadar hapis veya üç milyon Türk Lirasına kadar para cezasına veya her
iki cezaya birden çarptırılabilir. |
|
||||||
|
|
|
(4) |
İbraz edildiğinde, karşılığı bulunmaması sebebiyle ödenmeyen
çeki keşide eden kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkümiyetleri halinde üç
yıla kadar hapis veya üç milyona Türk Lirasına kadar para cezasına veya her
iki cezaya cezaya birden çarptırılabilirler. Mahkeme ayrıca işlenen suçun
niteliğine göre üç yıla kadar bankalarda çek hesabı açmasının ve çek keşide
etmesinin yasaklanmasına karar verebilir. Yasaklama kararı bütün bankalara
duyurulmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirilir. |
|
||||||
|
|
|
(5) |
İbraz edildiğinde karşılığı bulunmaması sebebiyle
ödenmeyen çeki keşide eden kişilerin yurt dışına çıkışları çek hamilinin
şikayeti üzerine bu maddenin (4)’üncü fıkrası kurallarına göre Mahkemece
hüküm verlene veya fiili işleyenin 74B maddesinin (2)’nci fıkrasına göre
düzeltme hakkını kullanmak suretiyle hamilin zararını karşılayıncaya kadar
veya söz konusu maddede belirtilen süre içinde çek bedelini, yüzde on
tazminatı ve gecikme faiziyile birlikte
muhatap bankaya veya herhangi bir şubesine yatırıncaya kadar Mahkemece
engellenebilir. |
|
||||||
|
|
|
(6) |
Bu fiillerden dolayı tatbikatın başlatılması çek
hamilinin şikayetine bağlıdır. Ancak; fiili işleyenin 74Bmaddesinin (2)’nci
fıkrasına göre düzeltme hakkını kullanmak suretiyle hamilin zararını
karşılamış olması veya söz konusu maddede belirtilen süre içinde çek bedelini
yüzde on tazminatı ve gecikme faiziyle birlikte muhatap bankaya veya herhangi
bir şubesine yatırmış bulunması halinde şikayet hakkı doğmaz.” |
|
||||||
|
Yürürlüğe Giriş |
6. |
Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayınlandığı
tarihtenbaşlayarak yürürlüğe girer. |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|